Nguyên tắc để phân định tố chất người ta

Mấy ngày vừa qua, chúng ta đã thông công về chủ đề làm thế nào để phân định các phương diện khác nhau của tố chất, phải không? (Thưa, phải.) Thông qua việc thông công về biểu hiện cụ thể trong các phương diện khác nhau của tố chất và các cấp độ tố chất, các ngươi có thể tổng kết được thế nào là tố chất tốt, tố chất trung bình, thế nào là tố chất kém và thế nào là không có tố chất hay không? Chúng ta đã thông công khá nhiều về phương diện này rồi, nên các ngươi phải có thể tổng kết được nội dung này, sau đó phải biết đối chiếu với những biểu hiện cụ thể trong đời sống thường nhật. Có như vậy, các ngươi đánh giá bản thân và đánh giá người khác mới tương đối chính xác hơn một chút. Nếu ngươi không biết tổng kết, thì khi gặp phải một vài người trong đời sống thường nhật, ngươi sẽ không biết phân định, đối với những biểu hiện và sự bộc lộ trong các phương diện khác nhau của bản thân, ngươi cũng không biết phân định. Như vậy chẳng phải là đã nghe vô ích rồi sao? Ngươi phải giỏi trong việc tổng kết. Tổng kết nghĩa là gì? Nghĩa là từ trong những nội dung cụ thể của đủ loại phương diện này mà tìm ra được nguyên tắc để phân định hoặc nguyên tắc để nhận biết các loại sự vật, như vậy thì sẽ đạt được mục đích của việc tổng kết. Khi tìm được nguyên tắc rồi, ngươi sẽ biết vận dụng nguyên tắc lẽ thật để nhìn người và việc, biết phân định các loại người, cũng biết phân định bản thân, như vậy chứng tỏ ngươi hiểu lẽ thật rồi. Khi đã hiểu một phương diện của lẽ thật và biết vận dụng nó, thì ngươi có thể đạt đến bước vào thực tế lẽ thật của phương diện này. Vậy, có phải cũng cần tổng kết một chút những nội dung cụ thể về các phương diện khác nhau của tố chất hay không? (Thưa, phải.) Phải tổng kết một chút, như vậy người ta mới có thể hiểu rõ về nguyên tắc lẽ thật liên quan đến phương diện tố chất.

Dùng nguyên tắc lẽ thật để đánh giá tố chất người ta

I. Các biểu hiện của tố chất tốt

Đối với người có tố chất tốt thì nên đánh giá tổng thể như thế nào, có phải là cần phải biết nguyên tắc hay không? (Thưa, phải.) Chúng ta đã thông công một cách chi tiết về nhiều biểu hiện cụ thể, và dùng những biểu hiện cụ thể này để đánh giá xem tố chất của một người là như thế nào. Vậy biểu hiện tổng thể của người có tố chất tốt là gì? Là trong lòng họ có những nguyên tắc cụ thể về cách hành xử và hành động. Trong trường hợp không hiểu lẽ thật hoặc chưa nghe về lẽ thật, thì họ cũng đã có một vài nguyên tắc cơ bản nhất trong việc nhìn nhận con người và sự việc, trong cách hành xử và hành động rồi. Nghĩa là họ đã có một vài ranh giới trong việc làm người. Ở một mức độ nhất định, những ranh giới làm người này tương đối phù hợp hoặc gần với các nguyên tắc lẽ thật, ít nhất là gần với tiêu chuẩn của lương tâm và lý trí trong nhân tính. Sau khi hiểu một vài lẽ thật nhờ ăn uống lời Đức Chúa Trời và tiếp nhận sự chăm tưới, cung ứng của lời Đức Chúa Trời, ngay cả khi chưa trải qua quá nhiều chuyện hoặc chưa trải qua hoàn cảnh đặc biệt nào, thì trong lòng họ vẫn có thể hiểu được và nắm vững một vài nguyên tắc lẽ thật. Rồi trong đời sống thực tế, họ sẽ có thể vận dụng những nguyên tắc này để xử lý các loại người, sự việc và sự vật. Đương nhiên, khi họ xử lý các loại người, sự việc và sự vật thì không chỉ là xử lý các vấn đề đơn giản và đơn lẻ, mà là khi gặp phải các loại người, sự việc và sự vật phức tạp, rối rắm, họ có thể vận dụng lời Đức Chúa Trời và các nguyên tắc lẽ thật để tiếp cận và xử lý. Đây là một biểu hiện của người có tố chất tốt khi gặp phải vấn đề liên quan đến nguyên tắc. Bởi vì tố chất của họ tốt, cho nên, thông qua sự chăm tưới và cung ứng của lời Đức Chúa Trời, bản thân họ có thể tìm được nguyên tắc từ trong lời Đức Chúa Trời để nhìn nhận và xử lý các loại người, sự việc và sự vật. Loại người có tố chất tốt này có thể một mình phụ trách một mặt công tác, và tự mình hoàn thành các hạng mục công tác. Đây chính là biểu hiện của tố chất tốt. Biểu hiện chính của tố chất tốt là gì? (Thưa, biểu hiện chính của tố chất tốt là việc bản thân họ, thông qua sự chăm tưới và cung ứng của lời Đức Chúa Trời, có thể tìm được các nguyên tắc từ trong lời Đức Chúa Trời để nhìn nhận và xử lý các loại người, sự việc và sự vật, có thể giải quyết vấn đề một cách độc lập và một mình phụ trách một mặt công tác.) Đúng vậy, thông qua việc ăn uống lời Đức Chúa Trời, họ có thể hiểu lẽ thật và tìm được nguyên tắc để nhìn nhận và xử lý các loại người, sự việc và sự vật, có thể độc lập đảm đương công tác, như vậy mới gọi là có tố chất tốt. Lúc trước chúng ta nói rằng có thể độc lập đảm đương công tác nghĩa là có đủ các loại năng lực khác nhau. Còn bây giờ, khi dùng nguyên tắc lẽ thật để đánh giá người có tố chất tốt, thì đây chính là biểu hiện của người có tố chất tốt.

II. Các biểu hiện của tố chất trung bình

Biểu hiện của người có tố chất trung bình là gì? Chắc chắn là kém xa so với người có tố chất tốt. Tuy nhiên, bất kể là người có tố chất tốt hay tố chất trung bình, thì khi chưa có được sự cung ứng của lời Đức Chúa Trời và chưa hiểu lẽ thật, họ cũng không có nguyên tắc đúng đắn cho việc làm người. Muốn nắm vững nguyên tắc làm người thì phải dựa trên nền tảng là đạt được sự cung ứng từ lời Đức Chúa Trời và đạt đến hiểu lẽ thật. Chỉ có thông qua trải nghiệm thực tế, người ta mới có thể dần dần hiểu được nguyên tắc làm người. Nếu là người có tố chất trung bình, thì khi đọc lời Đức Chúa Trời, họ chỉ có thể hiểu được những ý cơ bản và tiêu chuẩn được yêu cầu mà lời Đức Chúa Trời đã bày tỏ. Họ hiểu về mặt đạo lý, nhưng khi xảy ra chuyện, họ vẫn không biết vận dụng các nguyên tắc lẽ thật. Chỉ có thông qua sự hướng dẫn và cung ứng của người khác, hoặc sau khi trải nghiệm nhiều chuyện, họ mới hiểu được một vài nguyên tắc lẽ thật cơ bản. Từ “cơ bản” này nghĩa là gì? Nghĩa là, những nguyên tắc mà họ hiểu và nắm vững này về cơ bản là những nguyên tắc đơn lẻ và tương đối đơn giản, có thể giúp họ xử lý và giải quyết những vấn đề bình thường, nhưng khi gặp bối cảnh hoặc tình huống phức tạp thì họ không biết phải làm việc theo nguyên tắc như thế nào. Phải có người hiểu lẽ thật hướng dẫn và giúp đỡ thì họ mới có thể ứng phó với các vấn đề phức tạp và các nhiệm vụ đa hạng mục. Đây chính là biểu hiện của người có tố chất trung bình. Biểu hiện nổi bật của người có tố chất trung bình là gì? Là họ không thể hiểu lẽ thật và tìm được nguyên tắc thực hành từ lời Đức Chúa Trời một cách độc lập. Họ không thể hiểu chính xác tiêu chuẩn mà Đức Chúa Trời yêu cầu rốt cuộc là gì. Phải có người thông công và hỗ trợ, có người giúp họ kiểm định, nói rõ và nhắc nhở, thì họ mới có thể biết được, rằng: “Đây là nguyên tắc lẽ thật, mình phải ghi nhớ, phải thực hành theo nguyên tắc này, mình phải thực hiện theo sự sắp xếp công tác này”. Về phương diện lĩnh hội là vậy. Tiếp theo, về phương diện làm công tác, trong trường hợp không có bất kỳ kinh nghiệm nào trong công tác này, thì họ không thể nhanh chóng vận dụng các nguyên tắc lẽ thật để nhìn nhận hoặc xử lý các loại người, sự việc và sự vật, mà chỉ có thể xử lý một vài công tác đơn lẻ trên nền tảng là hiểu được một số nguyên tắc lẽ thật cơ bản. Khi gặp những công tác phức tạp liên quan đến nhiều nguyên tắc lẽ thật thì họ cần có người kiểm định, hỗ trợ và cung ứng. Đây là biểu hiện của người có tố chất trung bình. Về phương diện lĩnh hội cá nhân, họ cần người khác thông công cho và cần được giúp kiểm định. Họ cần nghe nhiều – nghe lẽ thật một phương diện thì chưa đủ, mà phải nghe lẽ thật nhiều phương diện, cuối cùng còn cần có người nói cho họ biết những nguyên tắc cơ bản trong các phương diện lẽ thật đó là gì, thì trong lòng họ mới có thể hiểu phần nào. Tuy nhiên, khi gặp phải những tình huống phức tạp, họ lại không biết nên lĩnh hội thế nào, và vẫn phải tìm kiếm. Đây là về phương diện lĩnh hội. Về chuyện xử lý các loại sự việc trong công tác hoặc trong đời sống thực tế, thì năng lực xử lý vấn đề của họ cũng chỉ có thể đạt đến mức độ tuân thủ nguyên tắc lẽ thật để xử lý những công tác đơn lẻ. Còn khi gặp công tác phức tạp liên quan đến nhiều nguyên tắc lẽ thật thì họ có chút vất vả, cần phải tìm kiếm và cần có người kiểm định. Bản thân họ chưa chắc có thể làm tốt, cũng không xác định được liệu việc họ làm có phù hợp với nguyên tắc lẽ thật hay không, có lúc sẽ xảy ra sai lệch trong công tác của họ. Nhưng những sai lệch này chỉ đơn thuần là sai lệch, chứ không phải là lệch lạc, nếu là lệch lạc thì có nghĩa là tố chất kém rồi. Sai lệch và lệch lạc khác nhau: Sai lệch là làm những điều không hẳn phù hợp với nguyên tắc lẽ thật, làm không tới nơi tới chốn hoặc là suy nghĩ không chu toàn, nhưng phương hướng thì không sai. Chẳng qua là vì kinh nghiệm công tác của họ không đủ hoặc vì họ hiểu lẽ thật còn nông cạn, nắm bắt nguyên tắc lẽ thật không đủ chuẩn xác, nên công tác họ làm không đủ đạt tiêu chuẩn. Cũng có thể công tác họ làm đã gần đạt tiêu chuẩn rồi, nhưng muốn hoàn toàn đạt tiêu chuẩn thì vẫn cần phải cải thiện. Đây là biểu hiện của người có tố chất trung bình. Đặc trưng chủ yếu của loại người này là gì? (Thưa, đó là không thể một mình làm tốt một công tác nào đó, mà cần có người khác giúp đỡ và hỗ trợ thì mới có thể hoàn thành một vài công tác.) Đặc trưng của họ chính là cho dù ở phương diện lĩnh hội hay là phương diện làm bổn phận, thì họ đều tương đối kém cỏi, về cơ bản họ không thể độc lập làm tốt một công tác nào đó, mà cần có người hỗ trợ, kiểm định và nhắc nhở. Cho nên, lý trí cơ bản mà người có tố chất trung bình nên có chính là lúc hành động thì phải tìm kiếm và chờ đợi nhiều hơn. Đối với những chuyện mình nhìn không thấu thì phải nhanh chóng tìm kiếm một cách khiêm tốn – hoặc là tìm kiếm nguyên tắc lẽ thật trong lời Đức Chúa Trời để làm nền tảng cho bản thân, hoặc là tìm kiếm từ cấp trên – đừng hành động một cách mù quáng và mông lung. Sau khi công tác một thời gian, nếu thấy mình còn nhiều chỗ mông lung thì hãy nhanh chóng tổng kết, ghi lại và tìm kiếm với cấp trên. Mục đích khi làm như vậy chính là để cấp trên kiểm định và xem thử những công tác ngươi làm trong khoảng thời gian này có sai lệch và kẽ hở nào không. Đừng quá tự cho mình là đúng, cho rằng mình có kinh nghiệm công tác, cũng đừng tự cảm thấy mình giỏi, mà phải tự biết rõ bản thân. Chúng ta đã nói về biểu hiện của tố chất trung bình rồi, vậy đặc trưng của người có tố chất trung bình là gì? (Thưa, là không thể làm công tác một cách độc lập, cần phải có người hỗ trợ, giúp đỡ và kiểm định.) Vậy đặc trưng của họ về phương diện lĩnh hội lời Đức Chúa Trời là gì? (Thưa, về phương diện lĩnh hội lời Đức Chúa Trời, họ chỉ có thể đạt đến lĩnh hội một vài nguyên tắc cơ bản, nhưng chưa thể vận dụng chúng vào công tác một cách thực tế.) Còn đặc trưng về phương diện năng lực công tác thì sao? (Thưa, về phương diện năng lực công tác, người có tố chất trung bình không thể nhanh chóng vận dụng các nguyên tắc lẽ thật để nhìn nhận hoặc xử lý các loại vấn đề. Ngoài ra, họ chỉ có thể giữ vững được một công tác đơn lẻ, còn khi liên quan đến nhiều hạng mục công tác thì không nắm được nguyên tắc. Họ không biết phân chia các hạng mục công tác theo mức độ cấp bách và quan trọng để làm cho tốt các công tác, càng khỏi nói đến chuyện sắp xếp công tác một cách hợp lý. Họ cần có người kiểm định và cầm lái cho họ, luôn giúp đỡ và hỗ trợ họ thì mới được.) Đúng vậy, người có tố chất trung bình có thể một mình làm một vài công tác đơn lẻ, hoặc có thể xử lý một số công tác đơn giản trên cơ sở là đã có kinh nghiệm công tác nhất định. Nhưng khi gặp phải vấn đề phức tạp, nhất là những công tác liên quan đến nhiều nguyên tắc lẽ thật thì họ sẽ thấy bối rối, không biết nên thực hành như thế nào. Lúc này, họ cảm thấy nên làm thế này, lúc kia, lại cảm thấy nên làm thế kia, nhưng họ không biết cách nào mới phù hợp với nguyên tắc lẽ thật. Họ cũng không đánh giá được khi làm xong thì sẽ có hậu quả ra sao, trong tình huống như vậy thì họ không còn đường để đi nữa. Người có tố chất trung bình chỉ có thể đảm đương một hạng mục công tác đơn lẻ, còn khi gặp phải công tác đa hạng mục hoặc công tác có chút phức tạp thì sẽ bối rối. Chẳng hạn như, có những lãnh đạo và người làm công trong số các ngươi, nếu được sắp xếp một hạng mục công tác thì còn có thể đảm đương, nhưng nếu sắp xếp cho họ hai, ba hạng mục công tác một lúc thì họ sẽ không xoay sở nổi, trong lòng dù muốn làm tốt cũng không làm được. Lúc họ đang bận rộn với công tác, chỉ cần có người nêu ra vấn đề này kia, thì họ sẽ lập tức trở nên mù tịt, không biết nên giải quyết như thế nào, kết quả là họ không làm tốt được hạng mục công tác nào. Đây chính là biểu hiện của tố chất trung bình. Người có tố chất trung bình thì không thể cùng lúc đảm đương hai, ba hạng mục công tác. Nhất là khi gặp phải tình huống phức tạp hoặc là tình huống đặc biệt, thì họ lập tức mù tịt, không biết làm như thế nào. Kết quả là những công tác vốn dĩ có thể làm tốt cũng không làm tốt được, như vậy thì hạng mục công tác mà họ đảm đương sẽ gặp rắc rối và bị chậm trễ. Cho nên, người có tố chất trung bình không thể đảm đương hai, ba hạng mục công tác cùng lúc, họ chỉ thích hợp làm những hạng mục công tác đơn lẻ và đơn giản mà thôi. Có những lãnh đạo và người làm công luôn nghĩ rằng làm công tác là chuyện rất đơn giản, nên khi người khác nêu ra vấn đề gì họ cũng không thèm để ý, không cho đó là vấn đề, còn cảm thấy đầu óc của người khác có vấn đề mới suy nghĩ mọi chuyện quá phức tạp như vậy. Kết quả là khi xảy ra vấn đề lớn và họ không giải quyết được, thì họ mới phản ánh lên trên. Những lãnh đạo và người làm công như vậy có quá ít trải nghiệm và không có sự thấu suốt. Làm công tác nào, họ cũng cho rằng sẽ thuận buồm xuôi gió, chỉ tuân thủ một vài quy định, cứ đâm đầu đi mãi một con đường mà thôi. Dù xảy ra vấn đề lớn thế nào, họ vẫn không nhận ra được, càng chẳng nhận ra rằng nếu không giải quyết được những vấn đề này thì sẽ làm chậm trễ công tác tổng thể. Đây chính là biểu hiện của người có tố chất trung bình.

Thông thường, nếu người có tố chất trung bình mà có nhân tính về mọi mặt đều đạt tiêu chuẩn, thì về cơ bản, họ có thể đảm đương công tác đơn lẻ. Lý do Ta nói họ không thể độc lập hoàn thành công tác toàn diện là bởi vì tố chất của họ chỉ có thể đạt đến mức làm tốt công tác đơn lẻ. Nghĩa là với những công tác liên quan đến hứng thú, sở thích và sở trường của họ thì tố chất của họ còn có thể đảm đương được. Còn khi đối mặt với sự phức tạp của công tác đa hạng mục thì họ lại bối rối, dù đã có chút trải nghiệm thực tế nhưng tố chất của họ vẫn không đủ tầm. Một số người nói: “Có phải vì tôi còn trẻ quá không?”. Không phải, nếu tố chất của ngươi trung bình, thì kể cả khi đã qua 40, 50 tuổi, ngươi vẫn không thể đảm đương được công tác đa hạng mục. Tại sao lại nói như vậy? Vì dù thông qua trải nghiệm thực tế mà ngươi tích lũy được đôi chút, có thể làm được một vài công tác đơn lẻ, nhưng ngươi vẫn cần có người hướng dẫn, kiểm định hoặc theo sát thì mới có thể độc lập làm công tác đến mức hoàn thiện – chứ chẳng bao giờ có thể độc lập đảm đương công tác đa hạng mục. Điều này cho thấy ngươi có tố chất trung bình. Có vài người sau nhiều năm trải nghiệm cũng tích lũy được một vài kinh nghiệm, đạt đến hiểu một vài nguyên tắc lẽ thật, nhưng họ vẫn không thể đảm đương được công tác đa hạng mục, nhất là công tác nào buộc họ phải một mình phụ trách một mặt công tác. Khi gặp phải tình huống phức tạp, họ lại trở nên bối rối, không biết phân chia công tác theo mức độ cấp bách và quan trọng. Người như vậy chắc chắn có tố chất trung bình. Về năng lực công tác của một người, kinh nghiệm công tác chỉ chiếm một phần, chứ không chiếm thế chủ đạo, tố chất và năng lực trong các phương diện khác nhau mới chiếm thế chủ đạo. Kinh nghiệm công tác chẳng qua chỉ cho ngươi sự tham khảo, đương nhiên cũng là thứ có giá trị, bởi vì nó xuất phát từ trải nghiệm, nhưng những kinh nghiệm công tác thực tế này không thể giúp ngươi nắm vững nguyên tắc của công tác đa hạng mục một cách chính xác hơn. Nếu ngươi có tố chất tốt, thực sự hiểu nguyên tắc lẽ thật, thì dù không có kinh nghiệm công tác hoặc sự từng trải của ngươi không mấy phong phú, ngươi vẫn có thể độc lập đảm đương công tác tổng thể và một mình phụ trách một mặt công tác. Nhưng người có tố chất trung bình thì không đạt đến việc độc lập hoàn thành công tác tổng thể, họ chỉ có thể hoàn thành công tác đơn lẻ, còn phải thường xuyên cần người nhắc nhở, kiểm định, giúp đỡ và hướng dẫn. Cho nên, đối với người có tố chất trung bình mà nói, đừng tưởng rằng ngươi có thể làm tốt một công tác đơn lẻ nào đó là có thể đảm đương công tác đa hạng mục hoặc có thể một mình phụ trách một mặt công tác. Nghĩ như vậy là ảo tưởng, là nhận thức sai lầm. Có khoảng cách giữa chuyện ngươi có thể độc lập hoàn thành một công tác đơn lẻ với chuyện ngươi có thể một mình hoàn thành công tác đa hạng mục – nghĩa là một mình phụ trách một mặt công tác. Chuyện này các ngươi cứ từ từ thể nghiệm thì sẽ biết. Những lời này có lẽ không dễ hiểu lắm, chỉ có người nào đã từng làm lãnh đạo và người làm công nhiều năm và có trải nghiệm thực tế thì mới có thể hiểu được, còn anh chị em bình thường có lẽ sẽ không hiểu lắm, đúng không? Lãnh đạo và người làm công vì từng đảm đương công tác đa hạng mục nên đã có trải nghiệm thực tế rồi, họ hiểu được sự khác biệt trong vấn đề này – khi làm công tác thì họ có nguyên tắc, còn người có tố chất trung bình sẽ không với tới được chuyện này. Biểu hiện của người có tố chất trung bình vậy là đã được tổng kết xong.