Thứ 4: Năng lực tiếp nhận

Điều thứ tư là gì? Năng lực tiếp nhận. Năng lực tiếp nhận có một vài điểm khác biệt với năng lực hiểu biết và năng lực lĩnh hội. Năng lực tiếp nhận liên quan đến việc liệu khi những sự vật mới mẻ xuất hiện, ngươi có thể phân định được chúng là tích cực hay tiêu cực, chúng có lợi ích hay tác hại gì đối với cuộc sống, công việc và sự sinh tồn của ngươi, cũng như cách ngươi nhìn nhận, đối đãi và vận dụng chúng. Nếu ngươi có tố chất tốt, thì khi những sự vật mới mẻ xuất hiện, ngươi sẽ đặc biệt nhạy bén và đặc biệt tinh tường. Sau khi nhanh chóng tiếp nhận thông tin về một sự vật mới mẻ nào đó, ngươi sẽ có thể nhận biết được nó có lợi ích hay tác hại gì đối với con người, hoặc nó có khuyết điểm gì. Nếu nó có ích cho một vấn đề nào đó trong cuộc sống thực tế của ngươi, thì ngươi có thể lập tức vận dụng điểm mạnh của nó; nếu nó có hại, ngươi cũng có thể tránh được tác hại hoặc khuyết điểm của nó đối với con người. Nghĩa là, ngươi có một mức độ tiếp nhận nhất định đối với những sự vật mới mẻ, và ngươi có thể nhanh chóng nhìn thấu những sự vật mới mẻ mang tính tiêu cực, có hại cho con người và có khuyết điểm – đây chính là có năng lực tiếp nhận. Đây chính là sự khác biệt giữa năng lực tiếp nhận, năng lực hiểu biết và năng lực lĩnh hội. Năng lực tiếp nhận chủ yếu chỉ sự nhạy bén của một người đối với những sự vật mới mẻ và năng lực phân biệt chúng của người đó. Nếu ngươi phân biệt những sự vật mới mẻ một cách nhanh chóng, có thể nhanh chóng tiếp nhận điểm mạnh cũng như lợi ích của chúng và vận dụng chúng vào cuộc sống thực tế để phục vụ cho cuộc sống hoặc công việc của ngươi, rồi sau đó buông bỏ hoặc loại bỏ những thứ cũ kỹ đã bị những sự vật mới mẻ này thay thế, thì điều này nghĩa là ngươi có năng lực tiếp nhận và là người có tố chất tốt. Kế đến là những người có tố chất trung bình. Những người như vậy đặc biệt chậm chạp trong việc tiếp nhận một số sự vật mới mẻ đã thay thế những thứ cũ kỹ, cũng như những quan điểm mới và công nghệ mới. Cái “chậm” này là chỉ điều gì? Nó chỉ sự thật rằng chỉ khi một sự vật mới mẻ nào đó đã trở nên phổ biến, được vận dụng rất rộng rãi, và cách nói về nó đã trở nên rất thông dụng, thì họ mới có thể tiếp nhận nó. Họ không có tri giác đối với những sự vật mới mẻ và không thể phân định được chúng là tích cực hay tiêu cực. Ngay cả khi những sự vật mới mẻ tích cực xuất hiện, trong lòng họ vẫn có thái độ chống đối và coi thường chúng; họ luôn có những quan niệm riêng và thái độ riêng, luôn đứng về phía trào lưu của thế gian, họ khép kín và không tiếp nhận những sự vật mới mẻ, mà từ chối chúng. Chỉ khi một sự vật mới mẻ nào đó lan rộng, nhiều người đã trải nghiệm và nhận ra những ưu điểm của nó, người ta đã được lợi từ nó, thì họ mới bắt đầu tiếp nhận và vận dụng nó. Đây là có tố chất trung bình. Những người như vậy rất bị động khi tiếp nhận những sự vật mới mẻ; họ không chủ động tiếp nhận. Điều này là bởi vì, một mặt, họ không có sự nhạy bén đối với những sự vật mới mẻ; họ tê dại, lạc hậu và khép kín. Mặt khác, cũng là vì họ có những quan niệm và ý kiến nhất định về những sự vật mới mẻ, mang thái độ khinh miệt và coi thường chúng. Lý do chủ quan cho điều này là tố chất của họ ở mức trung bình, và năng lực tiếp nhận của họ ở mức trung bình, điều này khiến họ rất tê dại; khi những sự vật mới mẻ xuất hiện trước mặt họ, họ không có ý thức, không có cảm giác, và thiếu thái độ chủ động tiếp nhận chúng. Ngoài ra, bản thân họ vốn đã đặc biệt lạc hậu, đặc biệt tê dại và trì độn. Hai lý do này khiến họ chậm chạp trong việc tiếp nhận những sự vật mới mẻ. Chỉ khi nhiều người đã vận dụng một thứ gì đó, nói về việc những ưu điểm của nó là gì, sự tiện lợi của nó là gì, nó có tác động gì đến con người, nó cho phép con người đạt được những lợi ích gì, và họ đã tận mắt nhìn thấy tất cả những điều này – cũng đã thấy những người xung quanh họ đích thân trải nghiệm nó ở một mức độ nào đó – thì họ mới từ từ tiếp nhận nó trong lòng và sau đó bắt đầu vận dụng nó. Điều này cho thấy tố chất gì? Năng lực tiếp nhận của những người như vậy ở mức trung bình. Có năng lực tiếp nhận ở mức trung bình nghĩa là tố chất của một người ở mức trung bình. Ví dụ, trong việc rao truyền phúc âm hoặc trong một số công tác nghiệp vụ, có những anh chị em đi đầu trong việc thử nghiệm và vận dụng một phương pháp mới hoặc một kỹ thuật nghiệp vụ mới. Họ nhanh chóng cảm thấy rằng việc vận dụng kỹ thuật nghiệp vụ này rất tốt, vì vận dụng rồi thì hiệu quả làm bổn phận của họ khá tốt và hiệu suất cũng được nâng cao. Sau đó, họ nhanh chóng quảng bá kỹ thuật hoặc phương pháp mới này, khuyến khích các anh chị em khác học hỏi và vận dụng. Những người có tố chất tốt thì giỏi tìm kiếm những kỹ thuật và phương pháp mới trong việc làm bổn phận. Rất nhanh chóng, họ có thể nhận thức rõ ràng và đánh giá chính xác một sự vật mới mẻ, nắm bắt cơ hội này, có thể hoàn toàn tiếp nhận một kỹ thuật hoặc phương pháp mới, và vận dụng nó vào công tác thực tế. Về việc những điểm mạnh và điểm yếu của sự vật mới mẻ này là gì và nó có thể đạt được những kết quả nào, họ có thể liên tục đưa ra kết luận và sau đó thực hiện những điều chỉnh. Qua một thời gian tìm tòi, họ dần dần nắm bắt được những phương diện nào của nghiệp vụ kỹ thuật này hoặc thông tin này có thể được vận dụng trong công tác hội thánh, và những phương diện nào thì không thể. Sau đó, họ dần dần cải tiến nó trong công tác của mình theo các nguyên tắc và yêu cầu của nhà Đức Chúa Trời. Họ càng cải tiến sự vật mới mẻ này, nó càng trở nên tốt hơn, cuối cùng mang lại thành quả. Đây là một biểu hiện của tố chất tốt. Tuy nhiên, một số người, trong việc rao truyền phúc âm, vẫn khư khư giữ lấy phương pháp ban đầu, rao truyền theo kiểu một đối một hoặc hai đối một, hoặc dựa vào chiến thuật biển người. Họ tê dại và trì độn, chậm chạp trong việc tiếp nhận phương pháp tiên tiến. Mặc dù ngoài miệng họ thừa nhận rằng phương pháp tiên tiến nghe có vẻ khá tốt và khả thi, nhưng trong lòng họ luôn có sự e ngại. Họ sợ rằng nếu họ vận dụng phương pháp này, nó sẽ mang lại kết quả kém, nên họ không dám thử. Những người khác thuyết phục họ, nói rằng: “Anh không cần phải lo lắng nhiều như vậy. Chúng tôi đã thử qua rồi; thực hành theo cách đó mang lại kết quả đặc biệt tốt”. Nhưng họ vẫn không dám thử, và tiếp tục bám giữ lấy phương pháp ban đầu. Chỉ khi nhiều người vận dụng phương pháp mới để rao truyền phúc âm, mỗi tháng lại đưa về được nhiều người hơn và tăng cường hiệu suất, thì họ mới miễn cưỡng quyết định thử xem sao, nhưng họ vẫn chỉ đi những bước nhỏ, không dám triệt để thay đổi kế hoạch và chiến lược của mình. Như vậy là quá chậm chạp trong việc tiếp nhận những sự vật mới mẻ; đây là có tố chất trung bình. Những người có tố chất kém thì năng lực tiếp nhận còn kém hơn. Họ không thể nhìn thấu một sự vật mới mẻ, không thể phán đoán nó, và không biết phải đối đãi với nó như thế nào. Trong lòng họ có thái độ chống đối, nghĩ rằng những người tin Đức Chúa Trời không nên tiếp nhận những sự vật mới mẻ, không nên tiếp nhận những thông tin và công nghệ mới. Ngươi thấy đấy, họ khá khép kín. Có những người từ một số giáo phái cho đến ngày nay đều không sử dụng điện, không xem ti vi, và không sử dụng máy tính hay bất kỳ sản phẩm điện tử nào khác. Khi ra ngoài, họ không sử dụng phương tiện giao thông hiện đại, thậm chí không đi xe đạp. Họ đi bằng xe gì? Xe bò và xe ngựa, khi di chuyển thì bụi đất mù mịt. Có người hỏi: “Tại sao anh không đi xe đạp hoặc ô tô?”. Họ nói: “Những thứ đó là do con người tạo ra. Chúng tôi sợ Đức Chúa Trời sẽ không thích nếu chúng tôi sử dụng chúng”. Đây là có năng lực tiếp nhận kém. Những người có năng lực tiếp nhận kém thì nhìn nhận nhiều sự vật một cách sai lầm. Họ là những người bảo thủ, giữ vững quan điểm của mình, chống đối tất cả những sự vật mới mẻ. Bản thân việc họ chống đối đã là một vấn đề về tư tưởng và đầu óc của họ. Có vấn đề như vậy cho thấy điều gì? Nói một cách dè dặt, nó cho thấy tố chất của những người như vậy quá trung bình. Nếu họ luôn không thể tiếp nhận những sự vật mới mẻ, thì tố chất của họ kém, và họ là người đầu óc cứng nhắc. Họ cho rằng công tác của Đức Chúa Trời không thay đổi, bất cứ lời nào Đức Chúa Trời đã phán thì Đức Chúa Trời sẽ mãi mãi chỉ phán những lời đó, và bất cứ công tác nào Đức Chúa Trời đã làm thì Đức Chúa Trời sẽ mãi mãi chỉ làm công tác đó. Đối với nhân loại này và thời đại này, họ cho rằng những gì họ ban đầu đã thấy và trải nghiệm sẽ mãi mãi không thay đổi và sẽ luôn như vậy. Ví dụ, 20 hoặc 30 năm trước, người ta có một quan niệm nhất định về sự hiểu biết của họ đối với quần áo. Họ tin rằng chất liệu bông là hoàn toàn tự nhiên và tất cả các loại hàng dệt từ bông đều tốt; dù là áo khoác bông, áo phông, hay đồ lót, miễn là làm từ bông, thì nó tốt hơn sợi tổng hợp. Họ kiên quyết giữ vững niềm tin này. Tuy nhiên, 20 hoặc 30 năm sau, ngành dệt may đã phát triển, và nhiều loại vải tương tự như vải bông đã xuất hiện, cùng với các loại quần áo sợi tổng hợp khác nhau. Có nhiều loại hàng dệt tốt hơn vải bông; chúng thoáng khí hơn, tản nhiệt nhanh hơn, thấm hút ẩm nhanh hơn, và không bị biến dạng, co rút, hay phai màu dù giặt rửa như thế nào. Ngoài ra, chúng đặc biệt thoải mái và nhẹ khi mặc, không gây hại cho da. Nhưng một số người vẫn không thể tiếp nhận sợi tổng hợp. Họ vẫn tin rằng chỉ có hàng dệt từ bông là tốt vì bông được trồng trên đất, được Đức Chúa Trời tạo ra, và là tự nhiên, trong khi sợi tổng hợp là do con người tạo ra. Họ không nhận ra rằng mặc dù bông đã được chuẩn bị bởi Đức Chúa Trời và là tốt nhất, nhưng đất đai đã bị ô nhiễm, và sâu đục quả bông gây hại cho cây bông đã trở nên mạnh hơn qua mỗi thế hệ. Thuốc trừ sâu thông thường không thể giải quyết vấn đề. Cuối cùng, bông phải trải qua các phương pháp khử trùng đặc biệt để khi mặc không bị ngứa. Nếu được xử lý tốt, chi phí của quần áo sẽ cao, đòi hỏi một mức giá bán cực kỳ đắt. Nếu không được xử lý tốt, thì nó lại không tốt bằng việc mặc quần áo sợi tổng hợp. Ngươi thấy đấy, chất lượng của quần áo sợi tổng hợp ngày nay đặc biệt tốt; nhiều vận động viên chuyên nghiệp mặc nó, và phản hồi đều khá tích cực. Nhưng một số người, sau khi nghe điều này, vẫn không tiếp nhận và vẫn tin rằng hàng dệt từ bông tốt hơn. Những người như vậy chẳng phải là ngu muội, ngoan cố sao? (Thưa, phải.) Sự ngu muội, ngoan cố này là một vấn đề về nhân tính của họ. Vậy, tố chất của họ thì sao? (Tố chất của họ không tốt.) Khi một sự vật mới mẻ xuất hiện trước mặt người ta, thái độ của họ trong việc phán đoán xem nó đúng hay sai – để quyết định tiếp nhận hay từ chối – phụ thuộc vào tố chất của họ. Nếu hầu hết mọi người nghĩ rằng sự vật mới mẻ này là đúng, và họ hùa theo đám đông mà bị động tiếp nhận nó, thì người như vậy cùng lắm là có tố chất trung bình. Nếu họ không thể phân biệt được một sự vật mới mẻ là đúng hay sai, có lợi cho con người hay không, có những điểm mạnh và điểm yếu nào so với những thứ cũ kỹ mà họ đã tin tưởng vững chắc trước đây, không thể phân định hoặc nhận ra sự khác biệt giữa những sự vật mới và cũ – nếu họ không thể phán đoán bất cứ điều gì trong số này, thì điều đó chứng tỏ họ không có năng lực tiếp nhận những sự vật mới mẻ; nghĩa là, họ không có năng lực lĩnh hội. Những người như vậy có tố chất kém. Ban đầu, khi có thứ gì đó mới xuất hiện, họ thiếu một mức độ nhạy bén nhất định. Khi họ nghe về thứ này, họ cũng hoàn toàn không có năng lực tiếp nhận. Cuối cùng, ngay cả khi họ miễn cưỡng tiếp nhận sự vật mới mẻ, thì đó cũng chỉ là nhờ sự giúp đỡ và thuyết phục của người khác, người ta thậm chí phải so sánh những ưu điểm và điểm mạnh của sự vật mới mẻ này với những thứ cũ kỹ, cho họ tận mắt nhìn thấy rằng có sự khác biệt rõ ràng giữa nó và những thứ cũ kỹ, rằng sự vật mới mẻ này rõ ràng vượt trội hơn những thứ cũ kỹ kia, thì họ mới có thể tiếp nhận. Tuy nhiên, trong lòng những người này vẫn không thể nhìn rõ những điều tốt đẹp về nhiều sự vật mới mẻ khác, mà vẫn cảm thấy rằng những thứ cũ kỹ là tốt và nên được giữ vững. Chỉ trong những trường hợp không còn lựa chọn nào khác, họ mới miễn cưỡng và bị động tiếp nhận những sự vật mới mẻ. Đây là những người có tố chất kém. Một người có tố chất trung bình là người mà chỉ cần vài lời chỉ dẫn là ngay lập tức hiểu ra, nhận ra rằng mình đã nhìn nhận sự việc một cách lệch lạc, lỗi thời. Đây là có tố chất trung bình. Một người có tố chất kém, mặt khác, đòi hỏi những lời chỉ dẫn và nhắc nhở lặp đi lặp lại, cũng như sự thuyết phục tập thể từ mọi người – cùng với một số sự thật và ví dụ cụ thể cho thấy sự vật mới mẻ này mang lại lợi ích cho con người như thế nào sau khi được áp dụng rộng rãi – được vậy thì họ mới miễn cưỡng tiếp nhận và sử dụng nó. Tuy nhiên, trong chuyện riêng tư, họ vẫn chọn thứ cũ kỹ. Đây là một người có tố chất rất kém. Có tố chất kém nghĩa là họ luôn không nhận ra tác động tích cực mà sự xuất hiện của những sự vật mới mẻ mang lại cho con người, không thể tìm thấy sự khác biệt giữa những thứ mới và cũ, luôn không khám phá được hoặc phát hiện ra những ưu điểm và tiến bộ của các sự vật mới mẻ cũng như nhược điểm và sự lạc hậu của những thứ cũ kỹ, luôn giữ vững những suy nghĩ và quan điểm cũ của mình; do đó, năng lực tiếp nhận của họ rất kém. Những người có năng lực tiếp nhận kém thì có tố chất kém. Những người có tố chất kém không thể nhìn thấu được thực chất hay gốc rễ của vấn đề, cho dù ngươi có giải thích thế nào đi nữa. Bộ phận những người có tố chất kém nhất thậm chí không thể gọi là có bất kỳ năng lực tiếp nhận nào – khi đối mặt với những sự vật mới mẻ, vấn đề không phải là họ có sẵn lòng học hỏi và tiếp nhận một cách chủ quan hay không; mà vấn đề là họ hoàn toàn vô cảm đối với các sự vật mới đó. Dù là trong cuộc sống thực tế hay trong việc làm bổn phận, bất kể những sự vật mới mẻ nào xuất hiện, những sự vật nào tiến bộ, hay những sự vật nào cải thiện, họ cũng đều không có cảm giác và không biết gì. Họ không biết về những điều này có phải là do không đọc tin tức hay báo chí không? Không phải, đó là vì tố chất của họ đơn giản là thiếu năng lực tiếp nhận. Cứ như thể họ không có cơ quan để tiếp nhận. Đối với sự xuất hiện của bất kỳ sự vật mới mẻ nào, họ đều tê dại, trì độn, và thiếu tri giác. Ngay cả khi họ sống trong một thành phố nhộn nhịp, thì cũng như thể họ đang sống trong một ngôi làng miền núi hẻo lánh. Họ hoàn toàn không biết về bất kỳ sự kiện lớn hay nhỏ nào xảy ra trong cuộc sống của nhân loại. Do đó, trong phạm vi cuộc sống của họ, không có bất kỳ sự vật mới mẻ nào có thể ảnh hưởng đến việc ăn, mặc, ở, và đi lại của họ. Họ giống như động vật vậy. Những thứ trong cảnh giới tư tưởng của họ chỉ giới hạn trong phạm vi nhỏ của những điều trong khuôn khổ đời sống của họ, những điều họ biết từ độ tuổi khi họ học cách nhìn nhận các sự vật khác nhau trên thế giới. Ngoài phạm vi đó ra, bất cứ điều gì từ thế giới bên ngoài đều không có ảnh hưởng gì đến họ cả, và họ không có hứng thú với chúng. Đây là loại người gì? Họ có phải bị thiểu năng trí tuệ không? (Thưa, phải.) Đương nhiên, những vấn đề chúng ta đang nói ở đây là những khía cạnh rất nhỏ nhặt và vụn vặt của cuộc sống hàng ngày, chứ không phải các vấn đề quốc gia hay tin tức lớn trên toàn cầu. Ngay cả sự xuất hiện của một sự vật mới mẻ nhỏ nhoi mà họ cũng không biết, không có bất kỳ mức độ tiếp nhận nào cả. “Sự tiếp nhận” này nói đến cách mà sự xuất hiện của một sự vật mới mẻ thay đổi suy nghĩ và quan điểm của họ, mang lại một số cải thiện cho cuộc sống của họ – bao gồm lối sống, thường thức cơ bản về cuộc sống, v.v. – và dẫn đến một số cải thiện, tiến bộ trong khả năng xử lý các vấn đề trong cuộc sống của họ. Những người không có năng lực tiếp nhận luôn duy trì lối sống theo thói quen và nguyên thủy. Ví dụ, người ta trước đây thường nói rằng đậu phụ hầm với rau bina là một món ăn tốt, cung cấp cả sắt và canxi, có người từ nhỏ đến lớn đều ăn theo cách đó. Sau đó, có người nói rằng các nhà nghiên cứu thực phẩm đã phát hiện ra rau bina có chứa axit oxalic, và ăn nó với đậu phụ trong thời gian dài có thể dễ dàng dẫn đến sự hình thành sỏi trong cơ thể. Nghe xong, người này nghĩ: “Axit oxalic là gì? Ai đã từng thấy axit oxalic trong rau bina chứ? Tôi ăn nhiều năm rồi mà đâu có gì xảy ra, cứ tiếp tục ăn thôi!”. Họ không tiếp nhận. Đây là người hoàn toàn không có mức độ tiếp nhận đối với những sự vật mới mẻ hoặc quan điểm mới. Ngược lại, những người có năng lực tiếp nhận, một khi xác định rằng rau bina có chứa axit oxalic, họ sẽ nghĩ cách loại bỏ axit oxalic, và thông qua việc tìm hiểu thêm về nó, họ phát hiện ra rằng việc chần rau bina trong nước sôi sẽ loại bỏ axit oxalic. Những người có năng lực tiếp nhận, khi nghe thông tin mới, sẽ thông qua việc tìm hiểu mà phân biệt tính xác thực của thông tin và liệu nó có lợi cho con người hay không, sau đó họ sẽ quyết định tiếp nhận hay từ chối nó. Họ sẽ đặt câu hỏi, tìm hiểu về các chi tiết liên quan, và sau đó áp dụng thông tin này vào cuộc sống thực tế, tránh những nhược điểm hoặc tác hại mà sự vật mới mẻ này gây ra cho con người. Ngược lại, những người hồ đồ hoàn toàn không có năng lực tiếp nhận, bất kể nghe thông tin mới nào, họ cũng không quan tâm hay tìm hiểu, mà trực tiếp từ chối, chỉ tuân giữ những thứ cũ kỹ, lỗi thời. Điều này cuối cùng quy về vấn đề tố chất của họ. Họ không biết nên tiếp cận thế nào với những sự vật mới mẻ, hoặc nên nắm bắt những nguyên tắc nào, cũng không cân nhắc xem nếu từ chối những sự vật mới mẻ thì sẽ gây ra hậu quả thế nào cho cuộc sống hoặc công việc của họ. Tóm lại, họ luôn mang thái độ nghi ngờ đối với những sự vật mới mẻ và thông tin mới, không dám tiếp nhận chúng. Những người như vậy có tố chất kém.

Những người có tố chất kém không thể độc lập giải quyết các vấn đề họ gặp phải trong cuộc sống, bất kể có phát sinh bao nhiêu vấn đề đi nữa. Những người như vậy thiếu năng lực sinh tồn độc lập. Bất kể là chuyện gì, tổ tiên ngày trước làm thế nào thì họ thừa hưởng cách làm ấy và vẫn liên tục làm y như vậy; họ không thay đổi bất cứ điều gì và khư khư cố chấp đến cùng. Nếu ngươi chỉ trích họ, nói rằng làm như vậy là không đúng, thì họ sẽ không nghe, thậm chí còn trở nên cực kỳ ngoan cố, cãi lý với ngươi: “Đây là cách mà tổ tiên chúng tôi truyền lại. Đời ông tôi và đời cha mẹ tôi đều làm theo cách này, và nó đã được lưu truyền lại như thế!”. Những thứ được lưu truyền lại có nhất thiết là đúng không? Họ không xem xét vấn đề này, điều đó chứng tỏ tố chất của họ kém. Nếu họ có tố chất của một người bình thường, họ sẽ suy nghĩ về vấn đề này. Khi nghe thông tin về những sự vật mới mẻ, họ sẽ thể hiện một mức độ tiếp nhận nhất định. Nếu họ không có những biểu hiện này, thì có nghĩa là họ không có mức độ tiếp nhận nào. Những người như vậy thiếu năng lực sinh tồn độc lập. Bất kể sống đến bao nhiêu tuổi, họ vẫn luôn nói: “Thời cha tôi là như thế này. Thời ông nội và cụ nội tôi là như thế này. Vậy nên, đến thế hệ của tôi, vẫn phải như thế này”. Những người này rõ ràng là những kẻ lão hủ, một khúc gỗ mục, thật bảo thủ! Họ không có năng lực tiếp nhận bất kỳ sự vật mới mẻ nào, điều đó cho thấy tố chất của họ rất kém. Bất kể ngươi giải thích sự tiên tiến của những sự vật mới mẻ như thế nào, họ cũng sẽ không tiếp nhận. Những người như vậy thiếu năng lực sinh tồn độc lập. Bề ngoài, họ có vẻ tự lo liệu được việc ăn, mặc, ở, đi lại, nhưng những cách thức và phương pháp họ vận dụng đều chẳng ra gì. Họ không thay đổi lối sống của mình để bắt kịp thời đại hay sự phát triển của các loại thường thức và tri thức mà nhân loại đã đạt được. Những người như vậy là những người có tố chất kém. Mặc dù họ không đói, không rét, và không mắc bệnh hiểm nghèo nào, nhưng xét từ quan điểm sinh tồn và lối sống của họ, những người như vậy chỉ sống một cách hồ đồ, và họ cũng có thể được xếp vào loại thiểu năng trí tuệ, kẻ ngốc, kẻ khờ. Một số người cảm thấy không thoải mái khi bị gọi là thiểu năng trí tuệ hay kẻ ngốc, nhưng dù họ không thoải mái thì sự việc vẫn là như vậy. Tố chất của họ thực sự kém như thế. Ta quả thực muốn nói điều gì đó khiến ngươi thoải mái, nhưng ngươi đơn giản là không có tố chất đó. Ngươi thiếu năng lực ở mọi phương diện và không có tư tưởng hay quan điểm đúng đắn, chính xác, phù hợp với tư duy của nhân tính bình thường đối với bất kỳ vấn đề nào. Đây chẳng phải là thiếu tố chất sao? Không gọi ngươi là đồ vô dụng đã là nhẹ nhàng lắm rồi. Loại người không có tố chất này chỉ cách người tàn tật về trí não một bước chân. Những người tàn tật về trí não thậm chí còn thiếu khả năng tự lo liệu, hoàn toàn dựa vào sự giúp đỡ của người khác. Đến bữa ăn, cha mẹ họ vẫn phải đút cho họ từng miếng một, và chính họ cũng không biết mình đã no hay chưa. Những người có tố chất kém là những người thiểu năng trí tuệ; họ là những kẻ ngốc, và chỉ cách người tàn tật về trí não một bước chân. Tố chất của họ kém đến mức đó. Ngươi nói xem, những người như vậy có đáng thương không? Có phải khá là khiến người ta bực mình không? Những người có tố chất kém không có năng lực học tập, không có năng lực hiểu biết, và không có năng lực lĩnh hội; lại càng không có năng lực tiếp nhận – họ không có năng lực ở bất kỳ phương diện nào. Bất kể ngươi giải thích hay đưa ra ví dụ cho họ như thế nào, họ vẫn không thể thông suốt hay nghe hiểu được. Đây chẳng phải là thiểu năng trí tuệ sao? Dù ngươi giải thích thế nào, họ cũng không thể hiểu được. Ngay cả khi ngươi nói rất rõ ràng và giải thích thấu đáo, họ vẫn không hiểu, thậm chí còn thấy những gì ngươi nói rất kỳ quặc. Họ đã không có tư duy của nhân tính bình thường mà còn đưa ra một bộ lý lẽ sai lầm để phản bác ngươi. Đối với những người như vậy, không có cách nào nói lý lẽ được; chỉ có thể tặng họ bốn chữ: “Bất chấp lý lẽ!”. Tố chất của họ kém đến mức này. Ngươi có thể không cảm thấy sốt ruột và bực mình với họ sao? Bất kể ngươi nói gì với những người như vậy thì cũng đều vô ích. Bất kể ngươi cố gắng khai sáng họ như thế nào, họ cũng không hiểu. Ngay cả một chuyện nhỏ, cũng phải mất cả ngày để khai sáng cho họ, ngươi mà nói sâu sắc hơn một chút thì họ sẽ không hiểu; ngươi phải dùng những từ ngữ nông cạn nhất và nói rất nhiều thì họ mới có thể hiểu. Ngay cả sau khi họ hiểu một chuyện, khi có vấn đề tương tự phát sinh, họ vẫn không hiểu. Đây chẳng phải là thiểu năng trí tuệ sao? Tuy nhiên, loại người thiểu năng trí tuệ này lại không nghĩ mình ngu ngốc. Họ nói: “Đừng tưởng tôi ngu. Anh đưa tôi mười đồng nhân dân tệ và mười đô la Mỹ, xem tôi chọn cái nào – tôi chắc chắn sẽ chọn đô la Mỹ chứ không chọn nhân dân tệ, vì tôi biết nó có giá trị hơn”. Người khác nói: “Anh vẫn ngu ngốc”. Tại sao người ta lại nói những người như vậy là ngu ngốc? Bởi vì một người bình thường sẽ không dùng ví dụ kiểu này để chứng minh mình không ngu ngốc, cũng không dùng một phương pháp thấp kém như vậy để chứng tỏ điều đó. Chính vì những người như vậy có tố chất cực kỳ kém, không có tiêu chuẩn để đánh giá bất kỳ con người, sự việc, hay sự vật nào, và không biết cách đánh giá chúng, nên họ không bao giờ cho rằng mình ngu ngốc. Những người thực sự tinh khôn, sau khi phấn đấu và vật lộn trong một nhóm người từ ba đến năm năm, sẽ nhận ra rằng trong bất kỳ nhóm nào, cũng có những người giỏi hơn mình, những người vượt qua mình. Họ luôn cảm thấy tố chất của mình không đủ tốt, năng lực và trí thông minh của mình không đủ. Họ luôn có thể phát hiện ra những thiếu sót của mình, nhận ra mình thua kém người khác ở đâu, và xác định được vấn đề của mình; họ luôn có thể nhìn thấy những điểm mạnh của người khác. Loại người này là người tinh khôn và có tố chất. Trong khi đó, những người không có tố chất khi sống trong một nhóm người thì luôn cảm thấy người khác thua kém mình. Họ thấy có người thậm chí không biết viết một vài chữ hoặc không biết đánh máy, nên họ coi thường rằng những người đó có tố chất kém. Họ dùng những việc nhỏ nhặt, không đáng kể mà bản thân có thể làm được để nhận định rằng tố chất của mình tốt. Cũng có những người, khi thấy người khác không chú trọng vệ sinh hoặc không biết cách ăn mặc đẹp, thì liền nói người đó có tố chất kém. Bản thân họ sạch sẽ hơn một chút, có thể ra vẻ tao nhã, hoặc có một số kiến thức và thế mạnh, nên họ cho rằng tố chất của mình tốt. Những người như vậy là tinh khôn hay ngu ngốc? Họ là những người ngu ngốc. Hãy để ý cách người tinh khôn nói chuyện: “Tại sao mình lại làm sai nữa rồi? Mình phát hiện bản thân thật ngu ngốc!”. Những người thường nói bản thân mình ngu ngốc và có thiếu sót mới là người thực sự tinh khôn. Những người không bao giờ thừa nhận mình ngu ngốc và luôn nói: “Anh tưởng tôi ngu à? Thử xin tiền tôi xem tôi có cho không!”, mới thực sự là ngu ngốc. Ngu ngốc, theo cách nói thông tục, gọi là “đần”. Họ có thể nói ra những lời ngu ngốc như vậy, đó chẳng phải là ngu ngốc sao? Chẳng phải là “đần” sao? (Thưa, phải.) Khi thấy ai đó có chút sai sót hay khuyết điểm, hoặc làm việc gì có sơ hở, họ liền cười sau lưng, nói: “Sao họ lại ngu ngốc thế nhỉ?”. Khi họ thấy ai đó đầy mưu mô tính toán và trục lợi, họ lại coi đó là tinh khôn và có tố chất tốt. Những người thực sự tinh khôn dựa trên các phương diện năng lực khác nhau của người ta mà đánh giá xem tố chất của họ là cao hay thấp, họ tinh khôn hay ngu ngốc. Còn những người ngu ngốc thì chỉ nhìn xem ai hay tính toán, trục lợi và luôn tránh thiệt thòi, ai giỏi mánh khóe để phục vụ bản thân, họ cho rằng những người như vậy đều tinh khôn và có tố chất tốt. Thực tế, những loại người này đều là những người ngu ngốc. Đánh giá tố chất của người ta cao hay thấp dựa trên mức độ tính toán của họ – bản thân những người như vậy mới chính là những kẻ ngu ngốc. Vừa rồi, chúng ta đã đề cập đến một trong những biểu hiện ngu ngốc nhất: Họ nói: “Anh đưa cho tôi mười đô la Mỹ và mười nhân dân tệ, xem tôi chọn cái nào. Tôi chắc chắn sẽ không chọn nhân dân tệ – đừng nghĩ rằng tôi không biết đô la Mỹ có giá trị hơn! Anh đưa cho tôi thịt và đậu phụ, xem tôi ăn cái nào. Anh tưởng tôi ngu đến mức ăn đậu phụ mà không ăn thịt à? Tôi biết thịt ngon hơn!”. Những người như vậy, thực tế, là những kẻ ngu ngốc. Nếu ngươi thực sự không muốn người khác thấy sự ngu ngốc của mình, ngươi tuyệt đối không nên dùng những ví dụ như vậy. Hiểu chưa? (Thưa, đã hiểu.) Người ngu ngốc có thường mắc phải sai lầm này không? (Thưa, có.) Họ thậm chí còn nghĩ: “Xem tôi giỏi đưa ra ví dụ chưa này! Thấy tôi có tinh khôn không? Anh nghĩ tôi ngu ngốc à? Anh mới là kẻ ngu ngốc đấy!”. Loại người ngu ngốc nhất là người liên tục toát ra sự ngu ngốc. Phần thông công về năng lực này – năng lực tiếp nhận – kết thúc tại đây.