Mục 9. Họ thực hiện bổn phận chỉ để làm bản thân nổi bật và thỏa mãn những lợi ích và dã tâm của riêng mình; họ không bao giờ suy xét đến lợi ích của nhà Đức Chúa Trời, thậm chí bán rẻ lợi ích của nhà Đức Chúa Trời để đổi lấy vinh quang cá nhân (Phần 1) Tiểu mục 2
Có một vài người tuy đã ra nước ngoài, tiếp xúc với một số nền văn hóa, truyền thống, quy củ và cả những thứ về phương diện vật chất như việc ăn, mặc, ở, đi lại của châu Âu và các quốc gia châu Á khác, cũng quen với một số luật lệ, thường thức của các quốc gia khác, nhưng lại rất khó rũ bỏ những truyền thống của nước mình. Mặc dù đã rời khỏi mảnh đất của mình, tiếp nhận những phương diện cuộc sống cơ bản của một quốc gia khác, thậm chí tiếp nhận cả pháp luật và chế độ của nước đó, nhưng mỗi ngày ngươi nghĩ gì, khi gặp chuyện thì đối mặt như thế nào, quan điểm của ngươi, góc độ ngươi đứng là gì, thì bản thân con người cũng không biết. Có người cho rằng: “Tôi ở phương Tây, vậy tôi có phải là người phương Tây hay không?”, “Tôi ở Nhật Bản, vậy tôi có phải là người Nhật Bản hay không?”. Có phải như vậy không? (Thưa, không phải.) Người Nhật nói: “Chúng tôi thích nhất là ăn sushi và mì udon, như vậy có phải là cao quý hay không?”. Người Hàn Quốc nói: “Chúng tôi thích ăn cơm, kim chi, dân tộc Đại Hàn chúng tôi có cao quý không nào? Người Trung Quốc các anh nói văn hóa của các anh lâu đời, hơn chúng tôi hàng ngàn năm, nhưng các anh cung kính với bậc trưởng bối có tốt bằng chúng tôi không? Có truyền thống như chúng tôi không? Có nhiều quy củ như chúng tôi không? Thời nay, các anh không bàn những điều này, các anh đều lạc hậu cả rồi. Chúng tôi mới là dân tộc truyền thống đích thực, văn hóa của chúng tôi mới là văn hóa đích thực!”. Họ cho rằng văn hóa truyền thống của họ cao, và sau đó tranh nhau tuyên bố nhiều thứ là di sản thế giới. Tranh nhau là thế nào? Các quốc gia, các chủng tộc cho tới các cộng đồng nhỏ đều cho rằng những đồ vật, quy củ, truyền thống, phong tục và tập tục mà tổ tiên mình để lại là tốt, là tích cực, là có thể để cho nhân loại này lưu truyền. Họ có tư tưởng và quan điểm như vậy, ngụ ý có phải là nói những thứ này chính là lẽ thật, chính là thứ tốt đẹp, tích cực, là thứ đáng được nhân loại kế thừa hay không? Vậy thứ kế thừa này có xung đột với tự do hay không? Chúng ta vừa mới đưa ra ví dụ về một chàng trai, hắn phá vỡ sự ràng buộc của gia tộc, trên người đeo kín khuyên và vòng, trên người toàn là hình xăm, còn tìm một cô bạn gái người nước ngoài. Dường như về bề ngoài, về xác thịt thì hắn đã không tuân thủ quy củ của gia tộc, cũng đã thoát khỏi truyền thống. Về hình thức và hành vi, thậm chí trong ý nguyện chủ quan, hắn đã thoát khỏi những thứ như gia tộc, truyền thống, phong tục. Nhưng một món quà sinh nhật đã tỏ lộ hắn, đã phủ nhận và lên án bốn chữ hắn tự nhận là “rất phi truyền thống”. Vậy người này rốt cuộc có truyền thống hay không? (Thưa, truyền thống.) Truyền thống rốt cuộc là tốt hay xấu? (Thưa, là xấu.) Vì vậy, bất luận ngươi nghĩ mình là truyền thống hay không truyền thống, bất luận ngươi thuộc chủng tộc nào, được xem là chủng tộc cao quý hay bình thường, thì những tư tưởng bên trong ngươi đều bị giam hãm. Bất luận ngươi mưu cầu và tôn sùng tự do đến mức nào, bất luận quyết tâm, nguyện vọng và chí hướng phá vỡ thế lực truyền thống và tập tục truyền thống gia tộc của ngươi lớn đến mức nào, bất luận hành động thực tế của ngươi khích lệ con người đến đâu, mạnh mẽ đến đâu, nhưng nếu con người không hiểu lẽ thật thì chỉ có thể luẩn quẩn trong học thuyết, luận điệu sai lầm mà Sa-tan tiêm nhiễm cho họ, không thoát ra được. Có người chịu ảnh hưởng của văn hóa truyền thống, có người chịu ảnh hưởng của một loại giáo dục tư tưởng, có người chịu ảnh hưởng của một loại thân phận và địa vị, còn có người chịu ảnh hưởng của một loại chủ nghĩa nào đó. Lấy những người làm chính trị làm ví dụ, chẳng hạn như những người tôn sùng chủ nghĩa cộng sản, họ bắt đầu từ một nhóm người vô sản, tiếp nhận tuyên ngôn và lý luận của chủ nghĩa cộng sản, phá vỡ truyền thống, phá vỡ đế chế phong kiến, phá vỡ một số tập tục cũ, sau đó tiếp nhận chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ nghĩa cộng sản, sau khi tiếp nhận những điều này họ được tự do hay là vẫn luôn bị hạn chế? (Thưa, họ vẫn luôn bị hạn chế.) Họ nghĩ rằng chuyển từ một thứ cũ sang một thứ mới, đó chính là đạt được tự do, cách nghĩ này có phải là sai lầm hay không? (Thưa, phải.) Là sai lầm. Cho dù con người chuyển từ cái cũ sang cái mới, nhưng chỉ cần nó không phải là lẽ thật thì con người mãi mãi bị mắc kẹt trong cái bẫy của Sa-tan, đó không phải là tự do đích thực. Có người hiến thân cho chủ nghĩa cộng sản, hiến thân vì một sự nghiệp nào đó, có người hiến thân vì một lời thề, có người hiến thân vì một câu lý luận, còn có người làm theo những câu như “Xả thân vì bạn bè”, “Trung thần không thờ hai vua”, “Quốc gia hữu nan, thất phu hữu trách”, những thứ này có phải là văn hóa truyền thống hay không? (Thưa, phải.) Những thứ này bề ngoài nhìn có vẻ rất tích cực, rất chính đáng, là những thứ vô cùng cao thượng, cao quý trong nhân loại, nhưng trên thực tế, từ một góc độ khác và dùng một phương thức khác, chúng giam hãm tâm hồn con người, hạn chế con người, khiến con người không thể đạt được tự do đích thực. Tuy nhiên, trước khi chưa hiểu lẽ thật, nhân loại chỉ có thể tiếp nhận bừa những thứ mà họ cho là tương đối tích cực này làm con đường sinh tồn của mình. Cho nên, con người đều tiếp nhận một cách tự nhiên những thứ được gọi là văn hóa truyền thống này, những thứ mà nhân loại cho là khá tốt đẹp trên thế giới. Sau khi tiếp nhận, họ sẽ cảm thấy mình sống có vốn liếng, có sức mạnh, có động lực. Ví dụ như, có người tiếp nhận sự định vị của xã hội này, nhân loại này đối với tri thức và bằng cấp, vậy sự định vị này là gì? (Thưa, tri thức cải biến vận mệnh.) (Thưa, muôn việc đều tầm thường, chỉ có đọc sách là cao cả.) Đối với những thứ này, sâu thẳm nội tâm con người đồng tình, tiếp nhận và tán thành. Cùng lúc với việc tiếp nhận và tán thành, họ bôn ba lăn lộn trong xã hội này càng lâu thì lại càng yêu quý những thứ này. Vì sao? Vì con người đều sống dựa vào những tri thức này, không có những tri thức và bằng cấp này thì người ta cảm thấy không đứng vững được trong xã hội, người khác sẽ ức hiếp ngươi, kỳ thị ngươi, cho nên ngươi sẽ bán mạng mà mưu cầu những thứ này. Trong xã hội, trong một chủng tộc, trong một nhóm người, bằng cấp của ngươi càng cao thì địa vị xã hội của ngươi càng cao, sự ngưỡng mộ và đãi ngộ của người khác đối với ngươi sẽ càng cao, càng tốt. Theo một nghĩa nào đó, bằng cấp quyết định địa vị xã hội của con người.
Trước đây có bảy, tám giáo sư đại học đến Bắc Kinh tu học, vào thời đó có thể vẫn chưa có dịch vụ xe đưa đón hay xe có tài xế riêng, nên khi đến Bắc Kinh thì họ phải ngồi xe buýt. Thực ra ở Bắc Kinh thì giáo sư giống như họ đầy nhan nhản, họ chẳng là gì ngoài một người dân bình thường, nhưng chính họ lại không biết. Vấn đề nghiêm trọng nằm ở đây, chuyện này xảy ra cũng là do vấn đề này. Đã xảy ra chuyện gì? Nhóm giáo sư này chờ xe ở trạm xe buýt, lúc họ chờ thì người đến càng ngày càng đông, người càng đông thì ai nấy đều sốt ruột. Sau khi xe đến, mọi người lại không đợi người trên xe xuống, người phía dưới cứ chen lên như ong vỡ tổ, xô đẩy lẫn nhau, còn la hét ầm ĩ, tình cảnh rất hỗn loạn. Những giáo sư này suy nghĩ một chút rồi nói: “Thì ra đồng bào ở Bắc Kinh đi làm bằng xe buýt mỗi ngày lại khó khăn đến như vậy. Chúng ta là giáo sư đại học thì nên thông cảm cho dân tình một chút, là phần tử trí thức cao cấp thì không được chấp nhặt với dân chúng, phải phát huy tinh thần của Lôi Phong. Hãy để họ lên chuyến xe này trước, chúng ta không nên chen lên nữa”. Họ ngầm đồng thuận với nhau và quyết định chờ chuyến xe tiếp theo. Kết quả đợi đến khi chuyến xe kế tiếp tới, vẫn có rất nhiều người và họ vẫn chen lên xe trong sự hỗn loạn như vậy, thế là họ trợn tròn mắt, chỉ có thể đứng đó nhìn xe vừa đầy người là chạy đi, còn họ lại không chen lên được. Mấy người họ lại thảo luận và nói: “Chúng ta không vội, nói gì thì nói, chúng ta cũng là phần tử trí thức cao cấp, không thể tranh giành việc lên xe với dân chúng. Chúng ta cứ từ từ đợi chuyến xe tiếp theo, nó có thể sẽ không có nhiều người như vậy”. Lúc đợi chuyến xe thứ ba, mấy giáo sư này có chút sốt ruột, có vài người nắm chặt tay mà nói: “Nếu chuyến xe này vẫn có nhiều người như vậy, thì chúng ta có nên chen lên không? Tôi thấy nếu không chen, có khi đến chuyến thứ năm, thứ sáu vẫn không lên được, hay là cứ chen lên đi!”. Những người khác lại bảo: “Phần tử trí thức cao cấp mà lại chen lấn trên xe buýt sao, như thế sẽ làm mất hình tượng! Lỡ có một ngày người ta biết được phần tử trí thức cao cấp như chúng ta từng chen lấn trên xe buýt, thì thật là mất mặt!”. Ý kiến của họ không được nhất trí cho lắm. Trong lúc họ thảo luận, người chờ xe lại nhiều lên, đến lúc này thì họ trở nên rất lo lắng, cũng không thảo luận nữa. Chờ đến khi xe tới, cửa xe vừa mở, có người còn chưa xuống xe là họ đã học đám người vừa nãy, cố hết sức chen lên. Có mấy người chen lên được, còn những người trí thức nho nhã, tức đám nho sĩ, thì không dứt khoát và liều mạng nên không chen lên được. Chuyện này nói đến đây thôi. Các ngươi nói xem, đây có phải là sự thật hay không? (Thưa, phải.) Những chuyện chen chúc lên xe buýt này quá phổ biến, những phần tử trí thức này quá giỏi giả vờ! Các ngươi nói xem, vấn đề ở đây là gì? Trước hết chúng ta hãy nói về việc những phần tử trí thức này đã tiếp nhận giáo dục bậc cao, làm giáo sư dạy dỗ người khác, trở thành phần tử trí thức cao cấp. Tức là nền giáo dục mà họ tiếp nhận và tri thức của họ cao hơn trình độ của người bình thường, đủ để họ làm thầy, làm người hướng dẫn và giáo dục con người, truyền thụ tri thức cho người khác, đó gọi là phần tử trí thức cao cấp. Vậy quan điểm và tư tưởng của những phần tử trí thức cao cấp này có vấn đề gì không? Chắc chắn là có vấn đề. Vậy vấn đề của họ nằm ở đâu? Chúng ta sẽ phân tích chuyện này. Họ tiếp nhận được nhiều tri thức như vậy, tiếp nhận nền giáo dục cao như vậy, thì tư tưởng của họ cứng nhắc hay tự do? (Thưa, cứng nhắc.) Sao các ngươi lại biết là cứng nhắc? Vấn đề của họ nằm ở đâu? Đầu tiên, họ tự xưng là phần tử trí thức cao cấp, lời này có vấn đề hay không? (Thưa, có.) Lời này có vấn đề. Sau đó họ nói: “Những phần tử trí thức cao cấp như chúng ta khi đi xe buýt không cần tranh giành, chen chúc với người khác để lên xe”, câu nói này có vấn đề hay không? (Thưa, có.) Đây là vấn đề thứ hai. Vấn đề thứ ba là họ nói: “Phần tử trí thức cao cấp như chúng ta có thể chờ chuyến xe tiếp theo”, câu này có vấn đề hay không? (Thưa, có.) Tất cả đều có vấn đề. Vậy thông qua ba vấn đề đó, các ngươi hãy mổ xẻ một chút, xem vấn đề ở đây rốt cuộc là gì. Nếu các ngươi nhìn thấu vấn đề ở đây, thì thứ nhất, các ngươi sẽ không sùng bái phần tử trí thức cao cấp nữa, thứ hai, các ngươi cũng sẽ không muốn làm phần tử trí thức cao cấp nữa.
Điều thứ nhất là gì? Đó là tự xưng mình là phần tử trí thức cao cấp. Lời này có vấn đề gì không? (Thưa, có.) Từ “tự xưng” không có vấn đề gì, nghĩa là tự phong mình là phần tử trí thức cao cấp. Vậy phần “mình là phần tử trí thức cao cấp” có vấn đề gì không? Trên thực tế, giáo sư đại học là phần tử trí thức cao cấp trong xã hội, nếu đây là sự thật, vậy tại sao nói lời này có vấn đề? (Thưa, họ nghĩ rằng sau khi học được tri thức thì họ cao hơn những người khác.) Nghĩ mình cao hơn những người khác, trong chuyện này chắc chắn có một loại tâm tính. (Thưa, họ cho rằng mình học nhiều tri thức thì cao hơn người khác, trên thực tế những thứ này không thể nào thay đổi tâm tính con người.) Ngươi nói đúng một phần, nhưng chưa nói thấu đáo. Ai nói nữa xem. (Thưa, Đức Chúa Trời, có phải họ tự cho mình là thanh cao hay không?) Lời này là đúng, nhưng vẫn chưa nói rõ được thực chất, hãy nói chi tiết hơn chút nữa. (Thưa, sau khi họ học được một ít tri thức thì cảm thấy mình cao thượng, cao quý hơn người khác, và không xem mình là một người bình thường nữa. Với người bình thường sống ở xã hội này thì việc chen chúc trên xe buýt là do hoàn cảnh cuộc sống hiện thực quyết định, là chuyện rất bình thường, nhưng sau khi họ xem mình rất cao quý, rất cao thượng, thì họ không thể làm một người bình thường nữa. Họ cảm thấy hành động của những người bình thường này tổn hại đến thân phận của họ, nên con cảm thấy đó là không bình thường.) Họ không bình thường. Họ tự xưng là phần tử trí thức cao cấp, hàm nghĩa ở đây chính là không bình thường, tức là trong nhân tính của họ có thứ gì đó méo mó, họ cảm thấy mình cao thượng hơn người khác, quý giá hơn người khác. Căn cứ của họ là gì? Đó là họ tiếp nhận quá nhiều sự giáo dục, bụng đầy chữ nghĩa, gặp ai họ cũng có thể nói mãi không hết chuyện, luôn có gì đó để truyền thụ cho người khác. Họ xem tri thức là gì? Họ xem nó như là tiêu chí để hành xử và hành động, tiêu chí của đạo đức. Họ cho rằng có tri thức thì nhân cách, nhân phẩm và thân phận của họ sẽ cao cả, quý giá và đáng giá, ngụ ý là phần tử trí thức cao cấp chính là thánh nhân. Có phải như vậy hay không? (Thưa, phải.) Ý của họ về cao cấp chính là như vậy, cho nên bảo họ chen chúc trên xe buýt thì họ sẽ không chen. Tại sao họ không chen? Họ bị chi phối bởi điều gì? Bị ràng buộc, kìm kẹp bởi điều gì? Họ cảm thấy việc chen chúc trên xe buýt làm tổn hại đến thân phận và hình tượng của họ. Họ cho rằng thân phận và hình tượng của họ đều là do những tri thức này ban cho, cho nên họ tự xưng là phần tử trí thức cao cấp. Nếu phân tích như vậy thì những lời họ nói có đáng ghê tởm hay không? Thật đáng ghê tởm. Họ còn khoe khoang khắp nơi rằng “Chúng tôi là phần tử trí thức cao cấp”, nhưng thực ra người khác cảm thấy họ cũng chỉ là một phần tử trí thức với bộ dạng nghèo nàn và ra vẻ, bị mọi người xem thường. Thế mà họ vẫn cho rằng mình vô cùng cao quý, như thế không phải phiền phức rồi sao? Họ cho rằng mình rất cao cả, thân phận rất cao quý, thậm chí muốn tự phong làm thánh nhân. Loại quan điểm này có phải đã trói buộc họ theo một cách nào đó không? Định vị của họ đối với tri thức là gì? Chính là, có tri thức thì nhân cách sẽ cao, con người sẽ trở nên tôn quý, cao quý, nên được người ta tôn trọng. Cho nên, họ khinh bỉ, lên án những hành vi khá bình thường mà người bình thường làm. Ví dụ, phần tử trí thức hắt xì một cái, sau khi hắt xì xong thì nhìn mọi người xung quanh, nhanh chóng nói xin lỗi, còn người thường hắt xì xong thì xem như không có chuyện gì. Thực ra, trong cuộc sống, nấc cụt, hắt hơi là chuyện rất bình thường, nhưng trong mắt những phần tử trí thức đó thì đây là một hành vi dung tục và thô bỉ, họ khinh bỉ và xem thường những thứ này. Họ nói: “Anh xem những người phàm phu tục tử không hiểu quy củ này kìa, hắt hơi cũng không ra hắt hơi, ngồi không ra ngồi, đứng không ra đứng, xe buýt đến thì chen chúc lên trên, cũng không biết khiêm nhường gì cả!”. Định vị của họ đối với tri thức chính là: tri thức là biểu tượng của thân phận, tri thức có thể thay đổi vận mệnh của con người, cũng có thể thay đổi thân phận và giá trị của con người.
Điều thứ hai là gì? (Thưa, phần tử trí thức cao cấp không thể nào chen chúc lên xe buýt với mọi người.) Họ không thể chen chúc lên xe với người khác. Chen chúc lên xe buýt chỉ là một trong những chuyện nhỏ mà họ gặp phải trong cuộc sống, chuyện này nói lên điều gì? Đó là họ cho rằng người có tri thức nhất định thì lời nói và cử chỉ chắc chắn phải nho nhã, hơn nữa còn phải phù hợp với thân phận. Ví dụ như đi đứng phải nhẹ nhàng, lúc tiếp xúc với người khác nhất định phải làm cho người ta cảm thấy rằng họ hòa nhã, dễ gần, đáng được tôn trọng, lời nói và cử chỉ của họ nhất định phải nho nhã, không thể giống như người thường. Họ nhất định phải làm cho người ta nhìn thấy mình có sự khác biệt với người bình thường, như thế mới cho thấy thân phận tôn quý và khác với người thường của họ. Từ sâu thẳm nội tâm, họ cho rằng người ở tầng thấp nhất trong xã hội, những người chưa từng được tiếp nhận sự giáo dục bậc cao, những người không có tri thức cao thâm, không có thân phận như phần tử trí thức cao cấp thì mới làm những chuyện tương tự như chuyện chen chúc lên xe buýt. Vậy những phần tử trí thức cao cấp này làm gì? Đứng trên bục giảng đạo lý, truyền thụ tri thức, giải thích thắc mắc cho người khác, đây là chức trách của họ, là thân phận, hình tượng của họ, cũng đại diện cho nghề nghiệp của họ. Họ chỉ có thể làm những việc này, còn những việc thường nhật tầm thường như dầu muối tương dấm trà của dân chúng thì không liên quan đến họ, họ là loại người thoát ly những “sở thích dung tục” này. Họ xác định tính chất của những việc thường nhật tầm thường như dầu muối tương dấm trà của dân chúng, thậm chí cả hành vi chen chúc trên xe buýt là gì? (Thưa, là dung tục.) Đúng vậy, là dung tục, thô bỉ, đây là định nghĩa trong sâu thẳm nội tâm họ đối với dân chúng thấp kém, bình thường hơn họ.
Hãy nói đến điều thứ ba. “Phần tử trí thức cao cấp như chúng ta có thể chờ chuyến xe tiếp theo”, đây là loại tinh thần gì? Đây có phải là tinh thần của Khổng Dung nhường lê trong văn hóa truyền thống không? Phần tử trí thức chịu ảnh hưởng vô cùng sâu sắc của văn hóa truyền thống. Họ không chỉ tiếp nhận văn hóa truyền thống, mà còn tiếp nhận rất nhiều tư tưởng và quan điểm của văn hóa truyền thống vào lòng và xem đó là những điều tích cực, thậm chí còn xem một số danh ngôn như phương châm sống, thế là họ bước vào con đường sai lầm trong cuộc đời. Văn hóa truyền thống được đại diện bởi học thuyết Nho gia. Học thuyết Nho gia có một bộ tư tưởng lý luận trọn vẹn, chủ yếu tuyên dương văn hóa đạo đức truyền thống, được giai cấp thống trị các triều đại tôn sùng. Khổng Tử, Mạnh Tử được họ tôn sùng như thánh nhân. Học thuyết Nho gia chủ trương rằng làm người thì phải tuân thủ nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, dù gặp chuyện gì thì trước hết phải học cách bình tĩnh, nhẫn nhịn, có chuyện gì từ từ nói, không nên tranh giành, không nên cướp đoạt, phải học cách nhún nhường, đạt được sự tôn trọng của mọi người, như vậy thì làm người mới có khí phách. Những phần tử trí thức này đặt mình ở một vị trí cao hơn chúng sinh, tất cả mọi người trong mắt họ đều là đối tượng để họ nhẫn nhịn, bao dung. “Tác dụng” của tri thức này thật lớn! Loại người này có phải rất giống ngụy quân tử hay không? Người học nhiều tri thức thì sẽ trở thành ngụy quân tử. Dùng một từ để hình dung nhóm người nho nhã này, chính là tác phong nho nhã. Đối với những người nho nhã này, nguyên tắc để chung sống cùng nhau là gì? Đạo xử thế là gì? Ví dụ, người dân thường gọi người đàn ông họ Lý là “Lão Lý” hoặc “Tiểu Lý”, phần tử trí thức có gọi như vậy không? (Thưa, không.) Họ sẽ gọi là gì? (Thưa, Lý tiên sinh.) Nếu gặp một người phụ nữ, thì họ sẽ gọi là quý bà, quý cô, đặc biệt cung kính, đặc biệt phong độ, đúng như một quý ông. Họ thường học tập, bắt chước tác phong nho nhã mà những quý ông thể hiện. Vậy khi nói chuyện, trao đổi cùng nhau, họ dùng giọng điệu, cách nói gì? Biểu cảm của họ vô cùng điềm đạm, nói chuyện nhã nhặn súc tích, chỉ bày tỏ quan điểm của mình, cho dù biết rõ quan điểm của người khác không đúng thì họ cũng không nói ra, không ai làm tổn thương ai, hơn nữa họ nói chuyện cũng rất nhẹ nhàng, tựa như bông chạm vào bông, vô thưởng vô phạt, khiến người nghe đều cảm thấy ghê tởm, sốt ruột, tức giận. Thực ra, không có quan điểm của ai là rõ ràng, và cũng không ai phục ai. Loại người này rất giỏi ngụy trang, một chút chuyện nhỏ như vậy mà cũng ngụy trang, giấu giếm, ai cũng không nói rõ. Ở trước mặt dân chúng, họ phải tỏ ra dáng vẻ gì, giả bộ làm hình tượng gì? Họ phải cho dân chúng thấy mình là quân tử khiêm tốn. Là quân tử thì sẽ hơn người một bậc, là đối tượng mà mọi người tôn sùng, mọi người cảm thấy họ có cao kiến hơn người bình thường, hiểu chuyện hơn người bình thường, cho nên khi có việc, mọi người đều tìm đến họ để hỏi ý kiến. Thứ họ muốn chính là kết quả này, muốn được mọi người tôn sùng như thánh nhân.
Xét từ ba điều vừa mới mổ xẻ, những giáo sư này sau khi được gọi là “phần tử trí thức cao cấp” thì tư tưởng của họ được tự do hơn hay là bị giam hãm hơn? (Thưa, bị giam hãm.) Hẳn là bị giam hãm. Bị cái gì giam hãm? (Thưa, tri thức.) Tri thức là thứ thuộc nghề nghiệp của họ, nhưng thực ra tri thức không thực sự giam hãm họ, vậy thứ giam hãm họ là gì? Là thái độ của họ đối với tri thức, một số ảnh hưởng mà tri thức gây ra cho tư tưởng của họ và một số quan điểm mà nó tiêm nhiễm, đó là vấn đề. Cho nên, tri thức mà họ học càng cao thì họ càng cảm thấy thân phận, địa vị của mình không giống người thường, càng cảm thấy mình cao quý, vĩ đại, đồng thời tư tưởng của họ cũng sẽ càng bị giam hãm. Vậy xét từ điểm này, người học được càng nhiều tri thức thì có được tự do hay mất đi tự do? (Thưa, mất tự do.) Thực ra là mất tự do. Tri thức có ảnh hưởng đối với tư tưởng của con người và địa vị của con người trong xã hội, ảnh hưởng nó mang đến cho con người không phải là tích cực. Sẽ không bao giờ có chuyện ngươi càng học tri thức thì càng hiểu rõ nguyên tắc, phương hướng và mục tiêu nên có cho việc làm người. Ngược lại, ngươi càng mưu cầu tri thức, càng thông suốt tri thức thì cuối cùng ngươi càng xa rời tư tưởng và quan điểm nên có của nhân tính bình thường. Giống như đám phần tử trí thức tiếp nhận rất nhiều tri thức và giáo dục này, ngay cả một thường thức tối thiểu họ cũng không hiểu. Thường thức gì? Lúc nhiều người lên xe buýt thì phải chen chúc, không chen chúc là mãi mãi không lên được, một đạo lý đơn giản nhất như vậy mà họ cũng không biết. Ngươi nói xem họ thông minh hay là ngu ngốc? (Thưa, ngu ngốc.) Thực ra là một lũ ngốc. Dân chúng không tiếp nhận những tri thức cao cấp, giáo dục bậc cao này, cũng không có địa vị như vậy, nhưng họ hiểu được đạo lý này và nói, “Lúc lên xe buýt mà có nhiều người thì nhất định phải chen chúc, có bao nhiêu sức lực thì phải dùng hết bấy nhiêu. Chỉ cần thiếu một chút sức và não anh phản xạ chậm một bước thôi là có khả năng anh sẽ bị bỏ lại phía sau và phải ngồi chuyến xe tiếp theo”. Đây là một thường thức cuộc sống tối thiểu mà dân chúng biết rõ, nhưng đám phần tử trí thức này lại không hiểu, đợi hết chuyến này đến chuyến khác. Họ bị hạn chế bởi điều gì? Họ bị ràng buộc cứng nhắc bởi câu “Chúng ta là những phần tử trí thức cao cấp”, chuyện là như vậy. Vấn đề đời sống hiện thực đơn giản như vậy mà họ cũng không biết đối mặt như thế nào, xử lý như thế nào, đây là một lũ ngu ngốc! Tri thức mang lại điều gì cho con người? Nó khiến cho họ tách biệt với quần chúng bình thường, không biết con người nên sống như thế nào, không biết khi gặp chuyện trong đời sống hiện thực thì nên xử lý như thế nào. Họ dùng một lý luận cao siêu để xử lý vấn đề thường gặp nhất trong đời sống hiện thực của dân chúng, họ không biết sau khi xử lý như vậy sẽ xuất hiện hậu quả gì, có thể đến bây giờ họ cũng không hiểu. Cũng có thể đến lúc già họ mới có thể nghĩ thông về chuyện này, khi đó bản thân họ cũng không còn hào quang gì nữa, hưởng thụ sự vẻ vang của phần tử trí thức cao cấp cả đời cũng gần đủ rồi. Đến một ngày nào đó, khi nhớ tới lần ngồi xe buýt chật vật đó, đột nhiên họ sẽ phát hiện mình không còn cao quý nữa, cũng không còn cao cấp nữa. Họ cũng đột nhiên nhận ra “Sự nho nhã của bản thân có thể thành miếng ăn sao? Không phải mình cũng một ngày ba bữa giống như dân chúng sao? Mình cũng không khác gì người bình thường, đến lúc già không phải mình cũng còng lưng mà đi sao? Chẳng phải khi gặp chuyện nguy hiểm mình cũng sợ hãi, run rẩy, lo sợ sao? Khi đối mặt với cái chết của người thân hoặc có chuyện gì vui vẻ, thì chẳng phải là cái gì nên buồn thì buồn, nên vui thì vui sao? Không phải mình cũng sống như dân chúng sao? Mình không có gì là khác với người thường cả!”. Đến lúc đó, cho dù họ biết thì cũng đã muộn rồi. Đây chính là sự xấu xí được thể hiện ra bởi những người tiếp nhận những thứ được gọi là câu nói và quan điểm tích cực trong lúc không hiểu lẽ thật. Khi không hiểu rõ những quan điểm này có đúng đắn hay không, người ta thường xem những quan điểm và câu nói này là lẽ thật để tuân thủ, để vận dụng. Khi vận dụng thì người ta sẽ phải chịu đủ loại hậu quả, cũng sẽ phát sinh đủ loại trạng thái khó xử. Hậu quả mà việc này mang lại cho con người là gì? Trong lúc con người không ngừng truy tìm tự do, họ đồng thời cũng không ngừng rơi từ vòng xoáy này vào vòng xoáy khác, từ một loại giam hãm này rơi vào một loại giam hãm khác. Có phải vậy không? Cho nên khi con người không hiểu lẽ thật, bất luận ngươi tuân thủ một loại quan điểm, một loại văn hóa truyền thống, hay là một loại quy củ, chế độ hay lý luận gì, bất luận những thứ này tương đối lạc hậu hay tiên phong hơn, thời thượng hơn một chút trong xã hội, thì chúng vĩnh viễn không thể thay thế lẽ thật, bởi vì chúng không phải là lẽ thật. Bất kể ngươi tuân thủ chúng tốt đến mức nào, vận dụng chúng tốt đến mức nào, thì cuối cùng chúng chỉ có thể đưa ngươi rời xa lẽ thật, chứ không giúp ngươi đạt được lẽ thật. Ngươi càng tuân thủ những điều này, thì ngươi càng rời xa lẽ thật, càng đi ngược lại con đường của Đức Chúa Trời, đi ngược lại con đường của lẽ thật. Ngược lại, nếu ngươi có thể tích cực và chủ động buông bỏ những thứ và lý luận được gọi là tích cực này, lẽ thật giả này, thì tốc độ bước vào lẽ thật của ngươi sẽ nhanh hơn một chút. Như vậy, trong cuộc sống thường nhật, con người sẽ không dùng những thứ được gọi là văn hóa truyền thống này và những lẽ thật giả này để thay thế lẽ thật, thay thế lời Đức Chúa Trời để làm nguyên tắc thực hành, trạng thái khó xử này sẽ dần dần giảm bớt và dần dần được giải quyết.
Một số người cho rằng chỉ cần thoát khỏi văn hóa truyền thống của một gia tộc và của một quốc gia, rồi tiếp nhận một loại văn hóa truyền thống ngoại lai, dị tộc khác thì họ đã đạt được lẽ thật. Có người cho rằng mình đã thoát khỏi một loại văn hóa truyền thống cũ kỹ, tư tưởng quan điểm cũ kỹ, và tiếp nhận một loại tư tưởng tương đối tiên tiến và hiện đại hơn, như thế là họ đã đạt được lẽ thật. Giờ nhìn xem, những điều này là đúng hay sai? (Thưa, sai.) Tất cả đều sai. Con người cho rằng chỉ cần thoát khỏi những thứ cũ kỹ thì sẽ đạt được tự do, ngụ ý của đạt được tự do là gì? Chính là việc con người đạt được lẽ thật, có được cách sống đích thực mà con người nên có, con người cho rằng như vậy mới là có được chân đạo. Trên thực tế chuyện này là thật sao? Là đúng sao? Không phải. Bất luận nhân loại tiếp nhận văn hóa hiện đại, tiên tiến nào thì cuối cùng nó vẫn là văn hóa truyền thống, thực chất của nó là bất biến. Văn hóa truyền thống mãi là văn hóa truyền thống, bất kể có đứng vững trước thử thách của thời đại, đứng vững trước thử thách của sự thật, hay là được nhân loại tôn sùng, thì nó vẫn là văn hóa truyền thống. Tại sao những văn hóa truyền thống này không phải là lẽ thật? Suy cho cùng là vì những thứ này là tư tưởng được nảy sinh sau khi nhân loại bị Sa-tan làm bại hoại, không phải đến từ Đức Chúa Trời. Trong đó có trộn lẫn một số quan niệm và tưởng tượng của con người, càng là hậu quả của việc Sa-tan làm bại hoại nhân loại. Sa-tan lợi dụng tư tưởng và quan điểm, các loại câu nói và luận điệu của nhân loại bại hoại để trói buộc và làm bại hoại tư tưởng của con người. Nếu Sa-tan dùng những thứ rõ ràng là hoang đường, phi lý, sai lầm để mê hoặc con người thì con người sẽ có sự phân định. Họ sẽ có thể phân định phải trái, đúng sai, và dùng khả năng phân định này để phủ nhận và lên án chúng. Như vậy những học thuyết này sẽ không đứng vững được. Nhưng khi Sa-tan dùng một số tư tưởng và lý luận phù hợp với quan niệm và tưởng tượng của con người, những thứ mà nó cho rằng có thể đứng vững được khi nói ra, để hun đúc, ảnh hưởng, tiêm nhiễm vào con người, thì nhân loại sẽ rất dễ bị nó mê hoặc. Những câu nói này cũng rất dễ được con người tiếp nhận, truyền bá, cứ như vậy kéo dài từ thế hệ này sang thế hệ khác cho đến hiện tại. Ví dụ như giai thoại của một số nhân vật anh hùng Trung Quốc như Nhạc Phi, Dương gia tướng và cả câu chuyện yêu nước của Văn Thiên Tường, tại sao những tư tưởng này của họ có thể lưu truyền đến hiện tại? Nếu xét về phương diện con người, thời đại nào cũng có một nhóm người hay một người cai trị nào đó liên tục dùng những ví dụ này, dùng tư tưởng và tinh thần của những nhân vật này để dạy dỗ thế hệ này qua thế hệ khác, để thế hệ này qua thế hệ khác có thể tiếp nhận sự thống trị của họ một cách an phận và ngoan ngoãn, để họ có thể dùng những tư tưởng này mà cai trị thế hệ này qua thế hệ khác một cách dễ dàng, để sự cai trị của họ được vững chắc hơn. Thông qua việc nói về lòng ngu trung của Nhạc Phi và Dương gia tướng, về tinh thần yêu nước của Văn Thiên Tường và Khuất Nguyên, họ giáo dục dân chúng bị cai trị, để người ta biết một đạo lý là làm người thì phải trung thành, là điều mà một người có phẩm chất đạo đức cao nên có. Trung thành đến mức nào? “Vua xử bề tôi chết, bề tôi không thể không chết”, đến mức độ này, còn có “Trung thần không thờ hai vua”, đây cũng là thứ mà họ tôn sùng. Họ cũng tôn sùng những người yêu nước. Yêu nước là yêu ai? Yêu mảnh đất đó? Yêu nhân dân đó? Đất nước là gì? (Thưa, là người cai trị.) Người cai trị là người phát ngôn của đất nước. Nếu ngươi nói: “Tôi yêu nước thực ra chính là yêu quê hương tôi, yêu cha mẹ tôi. Tôi không thèm yêu những kẻ cai trị như các người đâu!” thì họ sẽ tức giận. Nếu ngươi nói “Yêu nước là yêu người cai trị từ sâu thẳm nội tâm”, thì họ sẽ chấp nhận và đồng ý cho ngươi yêu như vậy. Nếu ngươi nói cho minh bạch, cho rõ ràng rằng người ngươi yêu không phải là họ, thì họ sẽ không đồng ý nữa. Những người cai trị thế hệ này sang thế hệ khác, họ đại diện cho ai? (Thưa, cho Sa-tan.) Họ đại diện cho Sa-tan, và họ là đồng bọn của Sa-tan, thuộc về ma quỷ. Họ không thể giáo dục dân chúng thờ phượng Đức Chúa Trời, thờ phượng Đấng Tạo Hóa, họ không thể làm như vậy. Ngược lại, họ sẽ bảo dân chúng rằng người cai trị là thiên tử. Thiên tử là ý gì? Ông trời ban quyền lực cho một người, người này được gọi là “thiên tử”, hắn sẽ có quyền lực thống trị bách tính dưới gầm trời. Đây có phải là một loại tư tưởng mà người cai trị tiêm nhiễm cho dân chúng hay không? (Thưa, phải.) Một người trở thành thiên tử thì đó chính là trời định, người đó mang trên mình ý trời, dân chúng nên tiếp nhận sự cai trị của hắn vô điều kiện. Cho dù hắn có cai trị như thế nào thì họ đều nên tiếp nhận. Họ tiêm nhiễm cho con người một loại tư tưởng như vậy, khiến ngươi thừa nhận có ông trời, đồng thời khiến ngươi tiếp nhận việc hắn là thiên tử. Mục đích khiến ngươi tiếp nhận hắn là thiên tử là gì? Không phải là để ngươi thừa nhận có trời cao, có Đức Chúa Trời, có Đấng Tạo Hoá, mà là để ngươi tiếp nhận sự thật rằng hắn là thiên tử. Bởi vì hắn là thiên tử được sinh ra do ý trời, dân chúng nên tiếp nhận sự cai trị của hắn. Họ luôn tiêm nhiễm một loại tư tưởng như vậy. Những tư tưởng này đã nảy sinh từ lúc nhân loại sơ khai đến hiện tại. Khi mổ xẻ bất kỳ một từ ngữ hay thành ngữ chứa đựng điển tích, hay là những ngạn ngữ và tục ngữ dân gian hoàn toàn không chứa đựng điển tích nào, thì phía sau chúng luôn có sự trói buộc, mê hoặc của Sa-tan đối với nhân loại, cũng có định nghĩa sai lầm của nhân loại bại hoại đối với sự việc này. Định nghĩa sai lầm này có ảnh hưởng gì đến nhân loại sau này? Nó tốt đẹp, tích cực hay là tiêu cực? (Thưa, tiêu cực.) Về cơ bản là tiêu cực. Ví dụ như “nằm gai nếm mật”, “giấu tài giấu nghề”, “chịu đựng sỉ nhục và gánh vác trọng trách”, “không bao giờ bỏ cuộc”, và cả “dương đông kích tây”, những thứ này ảnh hưởng như thế nào đến nhân loại sau này? Sau khi tiếp nhận những văn hóa truyền thống này, con người từ thế hệ này sang thế hệ khác ngày càng rời xa Đức Chúa Trời, rời xa công tác tạo dựng con người, cứu rỗi con người và kế hoạch quản lý của Ngài. Sau khi nhân loại tiếp nhận những quan điểm sai lầm của văn hóa truyền thống này, họ ngày càng cảm thấy số phận của con người nên nằm trong tay mình, hạnh phúc phải dựa vào chính đôi tay mình để tạo dựng và cơ hội là dành cho những người có sự chuẩn bị, từ đó dẫn đến việc nhân loại càng ngày càng phủ nhận Đức Chúa Trời, phủ nhận sự tể trị của Ngài – mà sống dưới quyền thế của Sa-tan. Nếu so sánh điều mà người hiện đại thích nói với điều mà người của hai ngàn năm trước thích nói, thì nội hàm tư tưởng của chúng là giống nhau. Chỉ có điều con người ngày nay càng nói càng cụ thể, càng nói càng lộ liễu, không những phủ nhận sự tồn tại và sự tể trị của Đức Chúa Trời, mà mức độ chống đối, lên án Đức Chúa Trời của họ càng ngày càng nghiêm trọng.
Ví dụ như, cổ nhân có câu “quốc gia hữu nan, thất phu hữu trách” vẫn lưu truyền đến bây giờ, mọi người đều rất yêu thích câu này, nhất là những người yêu nước, họ xem những lời này như phương châm sống. Bây giờ các ngươi đã ra nước ngoài, nếu người khác bảo rằng một chuyện gì đó đã xảy ra ở Trung Quốc, vậy chuyện này có liên quan gì đến ngươi không? (Thưa, không liên quan.) Tại sao lại nói là không liên quan? Có người nói: “Tôi hận đất nước đó. Đất nước đó bây giờ là do Đảng Cộng sản tà ác cầm quyền. Đảng Cộng sản là ma quỷ Sa-tan, là kẻ cai trị độc tài, không liên quan đến tôi. Nó bách hại chúng tôi, không cho chúng tôi tin Đức Chúa Trời, tôi hận nó”. Nếu có một ngày đất nước này sắp diệt vong thì có lẽ trong lòng ngươi sẽ không có cảm giác gì. Nhưng khi ngươi nghe nói tỉnh của mình bị dân tộc khác xâm lược, chiếm đóng, ngươi sẽ cảm thấy giống như mình trở thành dân tị nạn, vô gia cư, thành trẻ lang thang. Ngươi khó chịu, cảm thấy mình không thể lá rụng về cội. Lá rụng về cội, đây lại là một tư tưởng truyền thống. Cho đến một ngày khác, ngươi đột nhiên nghe nói quê hương của mình, mảnh đất sinh ra ngươi, nuôi dưỡng ngươi bị dân tộc khác xâm chiếm. Con đường nhỏ mỗi ngày ngươi đi học bị dân tộc khác chiếm lĩnh. Nhà của ngươi và ruộng nương trong nhà đều bị chiếm, không còn phần của ngươi nữa. Mảnh đất nhỏ đã khắc sâu trong tâm trí ngươi, mảnh đất có quan hệ thân thiết nhất với ngươi đã không còn, người thân ở đó đều không còn. Khi đó ngươi sẽ nghĩ đến: “Không có nước thì không có nhà! Giờ đây mình đã thực sự trở thành dân tị nạn rồi, thực sự không có nhà để về, thành đứa trẻ lang thang rồi. Xem ra lời ‘Quốc gia hữu nan, thất phu hữu trách’ rất đúng!”. Đến lúc đó ngươi sẽ thay đổi. Vậy tại sao bây giờ ngươi không cảm thấy lời này là đúng? Đó là do bối cảnh và tiền đề của chuyện này, bởi vì đất nước này bách hại ngươi, mang đến cho ngươi quá nhiều đau khổ, nó không dung nạp ngươi nên ngươi hận nó. Thực ra, điều ngươi thực sự hận không phải là mảnh đất đó, điều ngươi hận là chính quyền Sa-tan bách hại ngươi. Ngươi không thừa nhận nó là đất nước, cho nên vào lúc người khác nói “Quốc gia hữu nan, thất phu hữu trách”, ngươi sẽ nói “Liên quan gì đến tôi”. Nhưng đến một ngày, mảnh đất sinh ra và nuôi dưỡng ngươi không còn thuộc về ngươi nữa, ngươi không có quê hương nữa, ngươi sẽ cảm thấy mình là một đứa trẻ lang thang, là một người không có quốc tịch, ngươi thật sự mất đi đất nước, khi đó ngươi sẽ cảm thấy đau lòng. Ngươi đau lòng cái gì? Cũng có thể bây giờ ngươi vẫn chưa cảm nhận được một cách sâu sắc, nhưng đến một ngày nào đó ngươi sẽ có những xúc cảm sâu sắc. Trong tình huống nào thì ngươi sẽ có những xúc cảm sâu sắc? Nếu việc đất nước diệt vong và ngươi thành dân mất nước cũng không đáng sợ thì điều đáng sợ là gì? Khi trở thành dân mất nước và bị người khác lăng nhục, chửi mắng, bị người khác kỳ thị, chà đạp, không có chỗ an cư, khi đó ngươi sẽ cho rằng “Có đất nước thật quý giá, không có đất nước thì con người không có mái nhà thực sự. Có đất nước thì mới có nhà. Cho nên tục ngữ nói rất đúng, ‘Quốc gia hữu nan, thất phu hữu trách’”. Từ “trách” trong “thất phu hữu trách” này là trách nhiệm vì điều gì? Vì sự an toàn của gia đình mình, để có thể bảo vệ gia đình mình. Khi nghĩ đến đây, đến chuyện khi bị kỳ thị ở nước khác, ở nơi đất khách quê người, thì ngươi cần có một nơi để quay về, ngươi cần có đất nước chống lưng cho sự tôn nghiêm và thể diện, thân phận và địa vị của ngươi, lúc đó ngươi sẽ có cảm nghĩ như thế nào? Ngươi sẽ cảm thấy “Khi một người ở nơi đất khách quê người thì cột chống vững chãi sau lưng họ là một tổ quốc vĩ đại!”, khi đó có phải nỗi lòng ngươi sẽ khác với hiện tại hay không? (Thưa, phải.) Hiện tại chỉ là do nhất thời tức giận nên ngươi mới nói rằng cho dù đất nước xảy ra chuyện gì thì cũng không liên quan đến mình. Nhưng nếu đến lúc đó mà ngươi vẫn có thể nói ra lời như vậy, thì ngươi phải có vóc giạc như thế nào? Trên thế giới này có một sự thật mà mỗi người có thể đều biết, đó là nếu không có tổ quốc hùng mạnh làm hậu thuẫn, thì ở nơi đất khách quê người, ngươi chắc chắn sẽ bị kỳ thị và bị ức hiếp. Vào khoảnh khắc mà ngươi thực sự cảm nhận được điều đó, yêu cầu đầu tiên của ngươi là gì? Có người nói: “Nếu tôi là người Do Thái hoặc là người Nhật thì tốt biết bao, không ai dám ức hiếp, đi đến quốc gia nào người ta cũng đều xem trọng. Sao tôi lại sinh ra ở Trung Quốc chứ? Đất nước vô năng, người Trung Quốc đi đến đâu cũng bị ức hiếp”. Nếu gặp phải chuyện như vậy, đầu tiên các ngươi sẽ nghĩ gì? (Thưa, chúng con tin Đức Chúa Trời, thuận phục sự sắp đặt và an bài của Ngài.) Lời này thì đúng, nhưng con người phải hiểu rõ bao nhiêu lẽ thật, phải trải nghiệm những gì, phải có bao nhiêu nhận thức trải nghiệm mới có thể nói ra những lời này và biến những lời này thành vóc giạc của bản thân? Khi gặp phải chuyện như vậy, ngươi phải có nhận thức, tư tưởng và trải nghiệm thực tế như thế nào thì mới có thể không yếu đuối? Cho dù người ta nhổ nước bọt lên ngươi, mắng ngươi là dân mất nước, ngươi cũng không khó chịu. Ngươi phải có vóc giạc như thế nào mới có thể không khó chịu, không bị những thứ này kìm kẹp? Bây giờ các ngươi đã có vóc giạc như vậy hay chưa? (Thưa, không có.) Bây giờ không có, vậy đến một ngày nào đó có thể có hay không? Để được như vậy thì phải trang bị những lẽ thật nào? Phải hiểu rõ những lẽ thật nào? Bây giờ có một số người vừa nghe nói người nhà ở Trung Quốc tin Đức Chúa Trời và bị bắt, thế là câu “Mọi sự đều nằm trong tay Đức Chúa Trời” mà họ hiểu được trong lòng đã biến thành đạo lý. Họ bị kìm kẹp bởi việc người nhà bị bắt, và không có tâm tư thực hiện bổn phận. Nếu nghe nói người thân đã chết, họ có thể ngất xỉu ngay tại chỗ. Nếu mảnh đất đó bị hủy diệt, mọi người ở đó đều chết, các ngươi cảm thấy thế nào? Những thứ truyền thống như nước, nhà, quê hương, tổ quốc, còn có một số tư tưởng và văn hóa truyền thống liên quan đến mấy chữ này, chúng có trọng lượng đến đâu trong sâu thẳm nội tâm các ngươi? Trong sự sống của ngươi, có phải nó vẫn đóng vai trò chủ đạo trong mọi hành động, mọi tư tưởng và hành vi của ngươi hay không? Nếu trong lòng ngươi vẫn bị những thứ truyền thống có liên quan đến mình, như đất nước, chủng tộc, dân tộc, gia tộc, quê hương, vùng đất, v.v. chiếm giữ, tức là những thứ này vẫn mang sắc thái văn hóa truyền thống nhất định trong lòng ngươi, vậy thì những bài giảng mà ngươi nghe, lẽ thật mà ngươi hiểu, đối với ngươi toàn là đạo lý. Ngươi nghe giảng nhiều như vậy nhưng lại không thể buông bỏ những thứ cơ bản nhất mà con người nên buông bỏ và nên cắt đứt, cũng không thể đối xử với chúng một cách đúng đắn. Vậy những lẽ thật mà ngươi hiểu được rốt cuộc là để giải quyết vấn đề gì?