Chức trách của lãnh đạo và người làm công (2) Tiểu mục 4
Mục 3. Thông công những nguyên tắc lẽ thật cần hiểu để làm tốt các bổn phận (Phần 1)
Lãnh đạo giả chỉ biết giảng câu chữ và đạo lý để khuyên nhủ con người
Tiếp theo chúng ta sẽ thông công về mục thứ ba trong các chức trách của lãnh đạo và người làm công - thông công những nguyên tắc lẽ thật cần hiểu để làm tốt các bổn phận. Đây là một hạng mục công tác quan trọng và cơ bản của lãnh đạo và người làm công. Chúng ta sẽ căn cứ vào mục chức trách này của lãnh đạo và người làm công để thông công và mổ xẻ về biểu hiện của lãnh đạo giả. Đối với lãnh đạo và người làm công mà nói, việc họ có thể thông công rõ ràng về nguyên tắc lẽ thật nên được hiểu để làm tốt bổn phận hay không là việc cho thấy tốt nhất liệu họ có thực tế lẽ thật hay không, và nó cũng là điểm mấu chốt để xác định liệu rằng lãnh đạo hay người làm công đó có thể làm tốt công tác thực tế hay không. Chúng ta tiếp tục xem xem lãnh đạo giả làm hạng mục công tác này như thế nào nhé. Lãnh đạo giả có một đặc trưng, chính là họ không thể giảng thấu đáo và nói rõ ràng về bất kỳ vấn đề liên quan đến nguyên tắc lẽ thật nào. Nếu có người tìm kiếm từ họ, họ cũng chỉ có thể giảng một vài đạo lý và lời sáo rỗng. Khi gặp phải vấn đề cần giải quyết, họ thường nói một câu như thế này: “Các anh chị làm bổn phận này đều là người trong ngành. Nếu có vấn đề thì các anh chị nên tự mình nghiên cứu, đừng hỏi tôi. Tôi là tay ngang, tôi không hiểu đâu. Các anh chị tự mình giải quyết đi”. Có người liền nói: “Chúng tôi không giải quyết được vấn đề này nên mới hỏi anh, chứ nếu chúng tôi có thể giải quyết thì sẽ không hỏi anh làm gì. Đây là vấn đề liên quan đến nguyên tắc lẽ thật, chúng tôi không hiểu”. Lãnh đạo giả nói: “Chẳng phải tôi đã nói cho anh chị biết hết về nguyên tắc rồi sao? Làm tốt bổn phận cá nhân, đừng gây gián đoạn và nhiễu loạn, các anh chị còn hỏi gì nữa? Phải xử lý thế nào thì cứ xử lý như vậy thôi! Lời Đức Chúa Trời không phải đều đã nói rồi sao, đặt lợi ích của nhà Đức Chúa Trời lên trên hết”. Mọi người nghe xong thì bối rối, lòng thầm nghĩ: “Đây đâu phải là biện pháp để giải quyết vấn đề!”. Lãnh đạo giả đối đãi với công việc như vậy đấy. Họ chỉ thị sát công việc, chạy theo hình thức, chứ không hề giải quyết vấn đề. Bất luận người khác đưa ra vấn đề gì thì họ đều bảo người đó tự mình tìm kiếm lẽ thật. Họ thường hỏi người khác: “Có vấn đề gì không? Lối vào sự sống của anh chị thế nào rồi? Anh chị có làm bổn phận qua loa chiếu lệ không?”. Người kia đáp: “Thỉnh thoảng cũng có một ít tình trạng qua loa chiếu lệ, nhưng đã giải quyết và xoay chuyển thông qua việc cầu nguyện. Chỉ là chúng tôi vẫn chưa hiểu nguyên tắc lẽ thật của việc làm bổn phận”. Lãnh đạo giả nói: “Chẳng phải trong buổi nhóm họp lần trước tôi đã thông công cho các anh chị về nguyên tắc cụ thể rồi sao? Tôi còn tìm cho các anh chị mấy đoạn lời Đức Chúa Trời, chẳng phải các anh chị nên hiểu rồi sao?”. Thật ra, đạo lý thì người ta đều hiểu, nhưng vấn đề vẫn không giải quyết được. Lãnh đạo giả còn nói lời hoa mỹ suông rằng: “Sao lại không giải quyết được? Vậy là anh chị không đọc lời Đức Chúa Trời cho đàng hoàng. Cầu nguyện và đọc lời Đức Chúa Trời nhiều hơn thì vấn đề gì cũng giải quyết được. Các anh chị phải học được cách cùng nhau thương lượng, tìm cách, thì vấn đề sẽ luôn được giải quyết. Đừng hỏi tôi về vấn đề nghiệp vụ, trách nhiệm của tôi là kiểm tra công việc. Nhiệm vụ của tôi đã hoàn thành rồi, chỉ còn lại chuyện nghiệp vụ thôi, cái đó thì tôi không hiểu”. Lãnh đạo giả luôn dùng “tôi không hiểu, tôi chưa từng học qua, tôi là tay ngang” làm cái cớ và lý do để qua quýt, thoái thác. Trông có vẻ rất khiêm tốn, nhưng ở đây đã bộc lộ ra một vấn đề nghiêm trọng của loại người như lãnh đạo giả, họ không hiểu gì về vấn đề liên quan đến phương diện tri thức nghiệp vụ trong một số công tác, cảm thấy bất lực, biểu hiện vô cùng ngượng nghịu và khó xử. Vậy thì làm sao đây? Họ chỉ có thể tìm thêm mấy đoạn lời Đức Chúa Trời để thông công cho mọi người trong các buổi nhóm họp, giảng chút đạo lý để khích lệ người ta. Lãnh đạo mà có chút lòng tốt thì còn có thể quan tâm mọi người, có khi còn hỏi mọi người: “Khoảng thời gian này, anh chị có gặp khó khăn gì trong cuộc sống không? Quần áo có đủ mặc không? Có bướng bỉnh gây sự không?”. Nghe mọi người nói rằng không có, họ liền nói: “Vậy thì không có vấn đề gì hết, các anh chị cứ tiếp tục với công việc của mình đi. Tôi còn có việc khác”, và thế là vội vã đi mất. Họ rất sợ có người lại nêu lên vấn đề để họ giải quyết và đặt họ vào tình huống khó xử. Lãnh đạo giả làm công tác như vậy đấy, không giải quyết được vấn đề thực tế nào cả. Làm sao họ có thể làm tốt công tác của hội thánh được chứ? Kết quả là vấn đề tích tụ ngày càng nhiều và không được giải quyết, ảnh hưởng đến công tác của hội thánh. Đây chính là một đặc trưng và biểu hiện nổi bật trong cách làm công tác của lãnh đạo giả.
Khi làm công tác, lãnh đạo giả chỉ đam mê với việc giảng đạo. Họ thích nhất là giảng câu chữ và đạo lý, nói những lời khích lệ và an ủi người ta. Họ tưởng rằng chỉ cần khiến cho con người có năng lượng trong việc làm bổn phận và có thể trở nên bận rộn thì đồng nghĩa với việc họ đã làm tốt công tác. Ngoài ra, lãnh đạo giả còn đam mê với việc quan tâm đến trạng thái cuộc sống của mỗi một cá nhân, thường hỏi xem mọi người có khó khăn gì trong cuộc sống không, nếu thật sự có khó khăn thì họ sẵn lòng giải quyết giúp. Họ thực sự bận rộn với những chuyện mang tính sự vụ này, có lúc ăn cơm không đúng giờ, thường xuyên thức khuya dậy sớm. Thấy họ bận rộn và dốc sức đến vậy, nhưng tại sao vấn đề xuất hiện trong công tác của hội thánh thì lại không được giải quyết, và tại sao khó khăn mà dân được Đức Chúa Trời chọn gặp phải trong khi làm bổn phận cũng không được giải quyết? Chính là vì lãnh đạo giả không bao giờ nói rõ ràng về nguyên tắc lẽ thật liên quan đến việc làm bổn phận. Những câu chữ và đạo lý, những lời khích lệ con người mà họ nói ra đều không có một chút tác dụng gì, không hề giải quyết được vấn đề thực tế chút nào. Bất luận họ nói bao nhiêu lời, bận rộn và mệt mỏi đến đâu, thì công tác của hội thánh từ đầu đến cuối vẫn không có tiến triển gì cả. Bề ngoài thì mọi người đều đang làm bổn phận, nhưng lại không có bao nhiêu kết quả thực tế, đó là vì lãnh đạo giả không thể thông công về nguyên tắc lẽ thật liên quan đến việc làm bổn phận, không thể dùng lẽ thật để giải quyết vấn đề thực tế, vì thế mà họ không thể giải quyết được rất nhiều vấn đề tồn tại trong việc làm bổn phận. Chẳng hạn nhà Đức Chúa Trời cần in ấn sách lời Đức Chúa Trời, lãnh đạo phải tìm hai người để phụ trách hạng mục công tác này. Tiêu chuẩn tìm người là gì? Đó là người có nhân tính tương đối tốt, đáng tin, có thể chịu nguy hiểm. Sau khi tìm được người, lãnh đạo này nói: “Hôm nay tôi tìm hai anh đến để giao phó một chuyện, nhà Đức Chúa Trời cần in ấn một quyển sách. Các anh phải tìm xưởng in, sau khi in xong thì phải kịp thời phát đến tay dân được Đức Chúa Trời chọn, để dân được Đức Chúa Trời chọn có thể kịp thời ăn uống được lời Đức Chúa Trời. Các anh có quyết tâm không? Các anh có sẵn lòng mang gánh nặng này, chịu nguy hiểm này không?”. Hai người này cảm thấy đây là một sự đề cao của Đức Chúa Trời nên liền nói rằng mình sẵn lòng. “Vậy các anh có ý chí hoàn thành sự ủy thác này của Đức Chúa Trời không? Các anh có sẵn lòng lập lời thề không?”. Hai người này liền thề thốt: “Nếu không thể hoàn thành sự ủy thác của Đức Chúa Trời mà làm hỏng công tác này, để công tác của nhà Đức Chúa Trời chịu tổn thất, thì chúng tôi sẵn lòng bị trời đánh thánh vật. Amen!”. Lãnh đạo nói: “Ngoài ra, chúng ta phải thông công về lẽ thật. Hiện tại làm công tác này có phải là buôn bán không? Có phải là bảo các anh đi làm không?”. Hai người kia trả lời: “Không phải, đây là bổn phận của chúng tôi”. Lãnh đạo nói: “Nếu đây là bổn phận của các anh thì các anh phải đền đáp tình yêu thương của Đức Chúa Trời, không thể khiến cho Đức Chúa Trời đau lòng, không thể khiến cho Đức Chúa Trời lo lắng. Sẵn lòng chịu nguy hiểm thôi là chưa đủ, các anh còn phải có lòng trung thành khi làm bổn phận. Khi gặp chuyện phải cầu nguyện nhiều hơn, phải thương lượng với nhau. Đừng tùy hứng hay tự mình quyết định. Tại sao tôi lại để hai anh phối hợp với nhau? Để có chuyện gì thì hai anh cùng nhau bàn bạc, làm việc không khó khăn. Nếu không đạt được thỏa thuận thì hãy cầu nguyện, mỗi người hãy buông bỏ ý kiến cá nhân. Cuối cùng, đợi khi nào thống nhất được ý kiến với nhau rồi hãy làm tiếp. Hy vọng hai anh có thể hoàn thành tốt công tác này!”. Cuối cùng, lãnh đạo này còn tìm một đoạn lời Đức Chúa Trời có liên quan đến cách làm tốt bổn phận, ba người cầu nguyện-đọc mấy lần, chuyện này coi như đã được giao phó xong. Trách nhiệm của lãnh đạo coi như đã làm hết. Công tác này được làm như thế nào? Trong lòng lãnh đạo rất hài lòng mà hai người kia cũng rất hài lòng, còn người ngoài cuộc thì thấy: “Lãnh đạo này làm công tác cũng thật là có bản lĩnh, nói chuyện có lớp có lang, có căn cứ, làm việc cũng có trình tự. Trước tiên là phân công công tác cho hai người họ, tiếp theo là giải quyết vấn đề về tư tưởng và quan điểm của họ, rồi tiếp theo là nói những lời ghê gớm để họ thề thốt đảm bảo. Người này làm công tác thật có bài bản, thật không hổ là lãnh đạo, có kinh nghiệm và cả gánh nặng”. Cuối cùng lãnh đạo nói với hai người kia: “Các anh hãy nhớ một điều. In sách không phải là chuyện dễ hoàn thành, không phải là chuyện người bình thường có thể đảm đương nổi. Công tác này không phải là tôi giao phó cho hai anh, cũng không phải là nhà Đức Chúa Trời giao phó cho hai anh, mà đây là sự ủy thác của Đức Chúa Trời dành cho hai anh. Các anh phải xứng đáng với Đức Chúa Trời. Chỉ cần các anh hoàn thành tốt công tác này, thì sự sống của các anh sẽ có tiến bộ, và các anh sẽ có thực tế”. Về mặt lý thuyết thì những lời này không có vấn đề mang tính nguyên tắc, về cơ bản thì nó được xem là đúng. Vậy chúng ta cùng phân tích chuyện này. Cái “giả” của lãnh đạo giả được biểu hiện ở đâu? Lãnh đạo giả có đưa ra bất kỳ dặn dò nào về các vấn đề chi tiết liên quan đến phương diện nghiệp vụ, kỹ thuật, v.v. của hạng mục công tác này không? Có thông công bất kỳ nguyên tắc lẽ thật cụ thể và tiêu chuẩn yêu cầu nào không? (Thưa, không.) Họ chỉ nói một số lời sáo rỗng, vô ích, chính là một số lời mà người bình thường hay nói, không có trọng lượng gì cả. Vì đích thân lãnh đạo đã nói và căn dặn, nên người ta cảm thấy rằng trọng lượng của lời này không bình thường nữa, nhưng thật ra đó đều là một số lời không quan trọng, không có tác dụng chút nào đến việc giải quyết vấn đề thực tế của chuyện in ấn sách. Vậy có những vấn đề cụ thể nào liên quan đến chuyện in ấn sách? Chúng ta phải nói về những điều này, để xem những công tác mà lãnh đạo này đã làm có phải là công tác của lãnh đạo giả không.
Việc in ấn sách đầu tiên là liên quan đến sắp chữ, sau đó là hiệu đính văn bản, còn cả quy cách của mục lục và nội dung chính, thêm một cái nữa là trọng lượng, màu sắc và chất lượng của giấy, còn có chất liệu của bìa sách, là bìa mềm hay bìa cứng, cùng với thiết kế của trang bìa, màu sắc, hình ảnh và phông chữ như thế nào, cuối cùng còn liên quan đến việc đóng sách, là dán keo hay khâu chỉ. Đây đều là những vấn đề trong phạm vi in ấn sách. Lãnh đạo này có nói về những chuyện này không? (Thưa, không.) Ngoài ra còn vấn đề tìm xưởng in, máy móc in ấn và đóng sách của xưởng in có phải loại tiên tiến không, chất lượng in ấn và đóng sách như thế nào, giá cả thế nào. Có phải lãnh đạo cần dặn dò cả những chuyện này, cần đưa ra nguyên tắc và phạm vi cho chúng không? Nếu lãnh đạo nói rằng: “Những chuyện này thì tôi cũng không hiểu, các anh cứ tìm đại đi”, vậy thì lãnh đạo này còn hữu dụng không? Nói vài câu chẳng quan trọng đó có thể thay thế được cho đủ loại vấn đề chi tiết liên quan đến việc in ấn sách không? (Thưa, không thể.) Lãnh đạo giả cho rằng có thể thay thế được: “Tôi đã thông công nhiều lẽ thật như vậy rồi, cũng đã cho các anh biết nguyên tắc rồi. Thế thì các anh nên hiểu những chuyện đó chứ!”. Cái “nên” này chính là lô-gic của lãnh đạo giả, là cách thức giải quyết vấn đề của lãnh đạo giả. Cuối cùng khi sách được in xong, vì chất lượng giấy quá kém và quá mỏng khiến cho chữ mặt này bị hằn lên mặt sau, người lớn tuổi hoặc mắt kém rất vất vả và phí sức để đọc sách. Ngoài ra, còn một vấn đề của bước cuối cùng, quy trình đóng sách – đóng sách có đạt tiêu chuẩn không liên quan tới chất lượng và tuổi thọ của cả quyển sách. Vì lãnh đạo không dặn dò gì, người làm việc cũng không có nguyên tắc hay kinh nghiệm, cộng thêm việc ép giá bừa bãi một cách không chịu trách nhiệm, dẫn đến việc xưởng in để hòa vốn mà cắt xén nguyên vật liệu, cuối cùng khi sách được phát đến tay của anh chị em thì chưa xem được đến hai tháng đã bung chỉ, bìa sách và các trang sách đều đã rơi ra cả. Sách in ra vô ích rồi. Trách nhiệm này thuộc về ai? Nếu truy cứu, người chịu trách nhiệm trực tiếp chính là hai người phụ trách in sách, nhưng người gián tiếp chịu trách nhiệm chính là lãnh đạo giả kia. Lãnh đạo giả lại còn có lý do: “Công tác này làm không được tốt cũng đâu thể trách tôi chứ, tôi cũng đâu có hiểu! Tôi chưa in sách bao giờ, cũng không mở xưởng in, làm sao tôi hiểu được những thứ này chứ?”. Lý do này có hợp lý không? Là một lãnh đạo, đây là công việc trong phạm vi chức trách của ngươi. Bất luận liên quan đến nghiệp vụ, kỹ thuật, tri thức hay là liên quan đến lẽ thật, đều không cần ngươi phải hiểu hết, nhưng ngươi có học tập về những việc ngươi không hiểu không? Ngươi có nghiêm túc phụ trách và làm hết trách nhiệm của mình không? Có một số người nói: “Tôi cũng muốn làm hết trách nhiệm chứ, nhưng tôi cũng không hiểu chuyện này, có học thế nào cũng không hiểu được!”. Vậy thì người lãnh đạo như ngươi không đạt tiêu chuẩn, ngươi là một lãnh đạo giả danh xứng với thực. Vì chất lượng sách quá kém, các anh chị em cảm thấy có chút oán giận trong lòng, bảo rằng: “Tuy rằng cuốn sách này không tốn tiền của chúng tôi, nhưng chất lượng quá kém! Lãnh đạo này làm lãnh đạo thế nào vậy? Anh ta đã làm công tác này như thế nào vậy?”. Lãnh đạo nghe những lời này còn nói rằng: “Chuyện đó có thể trách tôi sao? Tôi đâu có mở xưởng in đó, tôi đâu có tiếng nói quyết định đâu. Ngoài ra, chuyện này không phải là để tiết kiệm tiền cho nhà Đức Chúa Trời sao? Tiết kiệm tiền cho nhà Đức Chúa Trời là sai sao?”. Lời anh ta nói đều đúng, cũng không sai gì cả, anh ta cũng không phải chịu trách nhiệm pháp luật. Nhưng có một điều, là tiền in sách đã tiêu tốn vô ích. Sách phát đến tay anh chị em, chưa xem được đến hai tháng thì đã bung chỉ, rớt trang. Ai chịu trách nhiệm cho hậu quả này đây? Đây có phải là trách nhiệm của lãnh đạo không? Đây là chuyện xảy ra trong phạm vi công tác của ngươi và trong thời gian ngươi làm lãnh đạo, vậy có phải ngươi nên chịu trách nhiệm không? Ngươi phải chịu chỉ trích, không thể trốn tránh trách nhiệm được! Có người còn nói lời ngang ngược rằng: “Tôi chưa từng làm qua công tác này, chưa từng làm mà không cho tôi phạm chút sai sót sao?”. Chỉ dựa vào câu nói này thôi thì ngươi cũng không xứng đáng với chức vụ của mình, ngươi đáng bị cách chức, ngươi không có khiếu làm lãnh đạo. Ngươi chính là lãnh đạo giả không hơn không kém. Nói một đống lời dễ nghe, nhưng không làm được một chút công tác thực tế nào cả, đây chính là biểu hiện rõ ràng nhất của lãnh đạo giả.
Có một số lãnh đạo giả không thể làm tốt và làm cụ thể các công tác thực tế một cách đến nơi đến chốn. Họ chỉ biết làm một số công tác mang tính sự vụ thì liền cảm thấy mình là lãnh đạo đạt tiêu chuẩn, liền cảm thấy mình giỏi giang rồi, còn thường xuyên khoe khoang rằng: “Chuyện gì của hội thánh tôi cũng phải lo, vấn đề gì tôi cũng phải xử lý. Hội thánh có thể không có tôi sao? Nếu không có tôi tổ chức nhóm họp cho mọi người, chẳng phải các anh chị đều sẽ trở nên mất đoàn kết sao? Nếu tôi không theo dõi công tác phim ảnh, không giúp đỡ giữ gìn nó thì không phải là sẽ luôn có người quấy nhiễu sao? Thế thì công tác phim ảnh có thể tiến hành thuận lợi không? Tuy rằng tôi là tay ngang trong công tác thánh ca, nhưng nếu không phải là tôi thường xuyên đến thị sát ở chỗ anh chị, giữ đội hình và tổ chức nhóm họp cho các anh chị, vậy thì các anh chị có sáng tác được những thánh ca đó không? Các anh chị phải lần mò đến lúc nào chứ?”. Những lời này nghe có vẻ là đúng và có lý, nhưng các ngươi nhìn kỹ xem, các hạng mục công tác nghiệp vụ do lãnh đạo giả phụ trách tiến triển như thế nào? Họ có thể thông công một cách rõ ràng về nguyên tắc lẽ thật không? (Thưa, không thể.) Có một lần, có một nhóm làm phim tìm kiếm về vấn đề liên quan đến màu sắc phục trang. Họ đã chụp vài tấm ảnh, bối cảnh quay phim khác nhau, người cũng khác nhau, nhưng màu sắc phục trang về cơ bản thì cùng một tông màu, toàn là màu vàng đất và xám đất. Ta nói: “Thế này là sao? Tại sao lại mặc quần áo có những màu này?”. Họ nói rằng họ đã đặc biệt tìm quần áo có những màu này, rằng họ đã dùng công sức và nỗ lực lớn để lục tìm được ở ngoài chợ. Ta nói: “Tại sao lại tìm những màu này? Bề trên đã dặn dò chưa? Chẳng phải Bề trên yêu cầu có nhiều màu sắc, đoan trang và đứng đắn sao? Sao kết quả này lại có thể xảy ra?”. Cuối cùng sau khi nghe ngóng, có người nói rằng: “Những màu sắc khác mặc vào đều không đủ đoan trang và đứng đắn, không giống người tin Đức Chúa Trời, không giống thánh đồ. Chỉ có tông màu này mới giống thứ mà người tin Đức Chúa Trời nên mặc, vì vậy mọi người nhất trí cho rằng mặc quần áo màu này mới là tôn vinh Đức Chúa Trời nhất, mới có thể đại diện cho hình tượng của nhà Đức Chúa Trời nhất”. Ta nói: “Ta đâu có bảo các ngươi mặc quần áo màu này chứ. Màu sắc đoan trang và đứng đắn thì nhiều lắm, các ngươi xem cầu vồng mà Đức Chúa Trời lập giao ước với nhân loại đẹp biết bao nhiêu, đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím, màu nào cũng có. Chỉ duy nhất không có màu mà các ngươi đang mặc trên người. Sao các ngươi lại chọn những màu này kia chứ?”. Đối với loại chuyện này, lãnh đạo không làm công tác kiểm định cụ thể sao? Ta dám nói là tuyệt đối không có. Nếu lãnh đạo lĩnh hội được một cách thuần túy, thật sự hiểu lẽ thật, thật sự hiểu yêu cầu của Đức Chúa Trời, thì người của nhóm làm phim sẽ không chọn phục trang như vậy mà đã đến trưng cầu ý kiến của Bề trên. Vấn đề phục trang này vốn dĩ có thể được giải quyết ở bên dưới, nhưng lãnh đạo giả lại không giải quyết được, còn mặt dày mà đem đến hỏi Bề trên. Người như vậy có đáng bị tỉa sửa không? Đến vấn đề đơn giản nhất mà lãnh đạo giả cũng không giải quyết được, vậy thì còn cần họ để làm gì? Nói thẳng ra thì ngươi chính là phế vật! Bảo ngươi tôn vinh Đức Chúa Trời, làm chứng cho Đức Chúa Trời, nhưng ngươi đã sỉ nhục Ngài. Không phải là ngươi hiểu rất nhiều chuyện sao? Không phải ngươi có thể giảng rất nhiều tri thức và đạo lý sao? Vậy thì tại sao tất cả tri thức và đạo lý mà ngươi giảng đó lại không có tác dụng ở đây chứ? Tại sao đến cả vấn đề về trang phục mà ngươi cũng không giải quyết được, không kiểm soát được? Ngươi có vai trò của một lãnh đạo mà ngươi nên có không? Ngươi đã làm hết trách nhiệm của lãnh đạo chưa? Đây chính là biểu hiện của lãnh đạo giả. Lãnh đạo giả không hiểu nguyên tắc của bất kỳ một hạng mục công tác cụ thể nào cả, họ cũng không thể cung cấp sự chỉnh sửa và giải quyết kịp thời cho bất kỳ vấn đề của sự lĩnh hội sai lệch về lẽ thật nào, khiến con người có thể tìm thấy phương hướng và đường đi từ đó. Ngoài việc giảng một số câu chữ và đạo lý, hô hào khẩu hiệu ra thì lãnh đạo giả không thể làm được công tác cụ thể nào cả.