Lần nhóm họp trước chúng ta đã thông công về phương diện nội dung liên quan đến kỳ vọng của cha mẹ trong “buông bỏ gánh nặng đến từ gia đình”, trong đó những nguyên tắc liên quan và chủ đề chính liên quan chúng ta đã thông công xong rồi, tiếp theo phương diện nội dung cần thông công là một phương diện nội dung khác của việc buông bỏ gánh nặng đến từ gia đình, chính là buông bỏ kỳ vọng đối với thế hệ sau. Lần này chúng ta sẽ đổi vai một chút. Nội dung liên quan đến phương diện đối đãi với kỳ vọng của cha mẹ, là những chuyện mà con người nên làm khi đứng ở góc độ của con cái. Đối mặt với các kỳ vọng của cha mẹ dành cho con cái, các cách làm đối với con cái, con cái nên đối đãi, xử lý như thế nào, nên thực hành những nguyên tắc nào, đây chính là đứng trên góc độ con cái mà đối đãi đúng đắn với các phương diện vấn đề khác nhau đến từ cha mẹ. Vậy chủ đề thông công hôm nay là “Buông bỏ kỳ vọng đối với thế hệ sau”, là đứng ở góc độ cha mẹ mà xử lý các phương diện vấn đề khác nhau liên quan đến con cái, ở đây có bài học nên học, có nguyên tắc nên tuân thủ. Với tư cách là con cái, ngươi nên đối mặt với kỳ vọng của cha mẹ như thế nào, dùng thái độ gì, trong trường hợp này, con đường mà ngươi nên tuân thủ và nguyên tắc thực hành của ngươi là gì, đây là những điều quan trọng nhất. Đương nhiên mỗi người đều có cơ hội làm cha mẹ, hoặc là đã làm cha mẹ rồi, điều này liên quan đến kỳ vọng và thái độ đối với thế hệ sau. Cho dù là làm cha mẹ hay là làm con cái, kỳ vọng đối với đối phương đều nên có nguyên tắc không giống nhau. Đối đãi với kỳ vọng của cha mẹ, là con cái thì có nguyên tắc nên tuân thủ, đương nhiên, là cha mẹ, đối đãi với kỳ vọng của con cái cũng có nguyên tắc lẽ thật nên tuân thủ. Vậy trước hết hãy nghĩ xem, các ngươi hiện nay có thể thấy được, có thể nghĩ ra trong việc cha mẹ đối đãi với con cái có những nguyên tắc nào nên tuân thủ? Nếu nói về nguyên tắc, đối với các ngươi mà nói có thể hơi xa, chủ đề hơi lớn, cũng hơi sâu sắc, vậy trước hết hãy nói về việc nếu ngươi là cha mẹ, ngươi có kỳ vọng gì đối với thế hệ sau của mình? (Thưa Đức Chúa Trời, nếu có một ngày con làm cha mẹ, đầu tiên sẽ hy vọng con cái khỏe mạnh, có thể trưởng thành một cách khoẻ mạnh, ngoài ra, còn hy vọng chúng có thể có lý tưởng của mình, có hoài bão trong việc thực hiện lý tưởng cuộc đời của mình, tức là có thể có tiền đồ. Chủ yếu là hai phương diện này.) Có hy vọng con cái làm quan lớn hoặc đại gia không? (Thưa, cũng sẽ hy vọng, hy vọng chúng nó ít nhất có thể trở nên xuất chúng, đứng trên thiên hạ, được người khác coi trọng.) Cơ thể khoẻ mạnh, sự nghiệp thành công, lên như diều gặp gió, một đời như ý, đây là những yêu cầu cơ bản nhất của cha mẹ đối với con cái. Còn có kỳ vọng nào khác đối với thế hệ sau hay không? Ai có con cái thì nói thử xem. (Thưa, con hy vọng con cái mình có thể khỏe mạnh, một đời thuận lợi, bình an, gia đình hòa thuận, kính già yêu trẻ.) Còn gì nữa không? (Thưa, nếu như con có một ngày làm cha mẹ, ngoại trừ những phương diện vừa nói đến, con cũng hy vọng con cái có thể nghe lời, hiểu chuyện, có thể hiếu thuận với cha mẹ, sau này cũng có thể trông cậy con cái phụng dưỡng lúc về già.) Đây là điều khá trọng điểm, hiếu thuận với cha mẹ là một kỳ vọng khá truyền thống đối với con cái trong quan niệm và tiềm thức con người, chuyện này tương đối mang tính đặc trưng.

Buông bỏ gánh nặng đến từ gia đình, trong đó có một mục rất quan trọng chính là buông bỏ kỳ vọng đối với thế hệ sau. Bất kỳ một cặp cha mẹ nào cũng gửi gắm kỳ vọng nhất định vào con cái của mình, kỳ vọng này dù lớn hay nhỏ, dù xa hay gần đều là một loại thái độ, cũng là một loại yêu cầu cụ thể đối với cách hành xử, hành động và cách sống hoặc là cách đối đãi với cha mẹ của con cái. Những yêu cầu cụ thể này đối với con cái mà nói là việc nên làm được, bởi vì từ quan niệm truyền thống mà nói, mệnh lệnh của cha mẹ thì không thể làm trái, nếu làm trái tức là không hiếu thuận, cho nên rất nhiều người phải mang gánh nặng rất lớn, rất nặng nề trong chuyện này. Vậy những kỳ vọng cụ thể của cha mẹ đối với thế hệ sau có hợp lý hay không, có nên có hay không, cái nào là hợp lý, cái nào là không hợp lý, cái nào là chính đáng, cái nào là ép buộc, là không chính đáng, những điều này có phải con người nên hiểu hay không? Bên cạnh đó, con người nên đối xử như thế nào, chọn lựa như thế nào, nên có thái độ và quan điểm như thế nào để nhìn nhận, đối đãi với kỳ vọng của cha mẹ, ở đây có nguyên tắc lẽ thật mà con người nên hiểu, nên tuân thủ. Khi những chuyện này chưa được giải quyết, người làm cha mẹ thường có những gánh nặng như vậy, họ cho rằng kỳ vọng đối với con cái, đối với thế hệ sau là trách nhiệm của cha mẹ, cũng là nghĩa vụ của cha mẹ, đương nhiên càng là thứ cha mẹ nên có, nếu như không có bất kỳ kỳ vọng nào đối với đời sau của mình, thì cũng giống như không làm hết trách nhiệm, không làm hết nghĩa vụ, cũng không làm được những việc cha mẹ nên làm đối với đời sau của mình, mình không phải là cha mẹ tốt, không phải cha mẹ có trách nhiệm. Cho nên, trong chuyện kỳ vọng đối với đời sau, người ta không muốn mà vẫn cứ nảy sinh đủ loại yêu cầu đối với con cái, trong các giai đoạn và hoàn cảnh khác nhau, đối đãi với những đứa con khác nhau sẽ có những yêu cầu khác nhau. Với tư cách là cha mẹ, nếu đã có cách nhìn như vậy, có một loại gánh nặng như vậy đối với con cái, thì cho dù là đúng hay sai, họ đều sẽ làm những gì cha mẹ nên làm tuân theo một loại quy định bất thành văn như vậy. Người ta coi những cách làm này là một loại nghĩa vụ, cũng coi nó là một loại trách nhiệm để mà yêu cầu con cái, đồng thời cũng áp đặt lên con cái, bắt con cái đạt được. Chuyện này chúng ta nên chia làm vài giai đoạn để thông công thì sẽ rõ ràng hơn một chút.

Cha mẹ đã đưa ra đủ loại yêu cầu đối với con cái khi chúng ở tuổi vị thành niên, đương nhiên trong đủ loại yêu cầu cũng gửi gắm đủ loại kỳ vọng của cha mẹ đối với con cái. Trong khi cha mẹ gửi gắm đủ loại kỳ vọng vào con cái, thì bản thân họ cũng dùng hết sức mình mà trả mọi giá, nảy sinh đủ mọi cách làm để thực hiện kỳ vọng của mình nơi con cái. Cho nên, khi con cái ở tuổi vị thành niên, cha mẹ có đủ kiểu giáo dục và yêu cầu đối với con cái. Ví dụ, từ nhỏ đã nói với con cái: “Phải chăm chỉ học hành, học nhiều vào, học giỏi mới có thể đứng trên thiên hạ, mới không bị người ta coi thường”. Còn có những cha mẹ giáo dục con cái lớn lên phải hiếu thuận với cha mẹ, thậm chí khi con mới hai ba tuổi đã luôn hỏi con: “Lớn lên có nuôi cha không?”. Đứa trẻ liền nói: “Nuôi”. “Nuôi mẹ không?”, “Nuôi”. “Con yêu cha hay yêu mẹ?”, “Yêu cha”, “Không được, trước hết con phải nói yêu mẹ, rồi mới nói yêu cha”. Đứa trẻ liền học theo cha mẹ. Lời nói và hành động làm gương của cha mẹ có một ảnh hưởng sâu sắc đối với tâm hồn nhỏ bé của con cái, đương nhiên cũng đem cho chúng sự vỡ lòng nhất định, để cho chúng biết rằng trên đời này, cha mẹ là người yêu chúng nhất, thương chúng nhất, cũng là người chúng nên vâng theo và hiếu kính nhất; đương nhiên, cũng gieo vào tâm hồn non nớt của con cái một loại tư tưởng thế này: “Nếu cha mẹ là người thân thiết nhất trên thế giới này, vậy thì cha mẹ nói gì mình phải nghe nấy”; đồng thời, trong tâm hồn non nớt của con cái cũng sẽ nảy sinh một loại tư tưởng, rằng cha mẹ là người thân thiết nhất, tất cả những gì cha mẹ làm đều là để con cái sống tốt hơn, vì thế mà con cái nên tiếp nhận vô điều kiện, bất kể đó là phương thức gì, bất kể là nhân đạo hay vô nhân đạo, con người đều nên tiếp nhận. Ở cái tuổi mà con người chưa có khả năng phân biệt đúng sai, thì lời nói và hành động làm gương của cha mẹ cũng đã gieo vào lòng con người một loại tư tưởng như vậy. Dưới sự dẫn dắt của loại tư tưởng như vậy, cha mẹ có thể dùng chiêu bài hy vọng con cái tốt đẹp mà yêu cầu con cái làm đủ việc. Cho dù có một vài việc không hề phù hợp với nhân tính, không phù hợp với thiên bẩm, tố chất của con cái hay sở thích của bản thân con cái, nhưng trong tình cảnh không có bất kỳ quyền chủ động nào, không có bất kỳ năng lực tự chủ nào, thì đối với cái gọi là kỳ vọng và yêu cầu của cha mẹ, con cái không có bất kỳ lựa chọn nào, cũng không có bất kỳ khả năng phản kháng nào, chỉ có thể nói gì nghe nấy, buông trôi bỏ mặc, mặc cho cha mẹ sắp đặt, mặc cho cha mẹ dẫn dắt đến bất kỳ con đường nào. Cho nên, trong giai đoạn tuổi vị thành niên này, mọi việc cha mẹ làm, cho dù là xuất phát từ ý tốt hay là vô tình, đều sẽ mang đến cho cách hành xử, hành động của con cái một vài ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực, tức là sẽ gieo cho con cái đủ loại tư tưởng quan điểm, thậm chí những tư tưởng quan điểm này ẩn sâu trong tiềm thức của con người, khiến cho sau khi trưởng thành, cách họ nhìn nhận con người và sự việc, hành xử và hành động cũng như con đường họ đi đều bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những tư tưởng quan điểm trong tiềm thức này.

Trong giai đoạn con cái ở tuổi vị thành niên, hoàn cảnh sống hoặc di truyền, giáo dục mà cha mẹ cho con cái là điều mà chúng không thể phản kháng, bởi vì con cái là trẻ vị thành niên, còn chưa hiểu chuyện. Cái gọi là vị thành niên, tức là không thể suy nghĩ vấn đề một cách độc lập, không thể phán đoán đúng sai một cách độc lập, trong tình huống này, con người chỉ có thể mặc cho cha mẹ sắp đặt. Chính vì con người đang ở trong giai đoạn vị thành niên, tất cả đều do cha mẹ quyết định, cho nên với tư cách là cha mẹ mà nói, trong thời đại tà ác này, cha mẹ sẽ căn cứ vào trào lưu xã hội mà áp dụng phương thức giáo dục, tư tưởng quan điểm tương ứng để xúi giục con cái của mình. Ví dụ như, trong xã hội hiện nay cạnh tranh vô cùng khốc liệt, cha mẹ chịu ảnh hưởng từ các trào lưu xã hội và luồng dư luận, thế là họ tiếp nhận loại tin tức cạnh tranh khốc liệt này và nhanh chóng truyền lại cho con cái mình. Thứ họ tiếp nhận là một loại hiện tượng, trào lưu cạnh tranh khốc liệt trong xã hội, nhưng thứ họ cảm nhận được lại là một loại áp lực, khi cảm nhận được áp lực, họ nhanh chóng nghĩ đến thế hệ tiếp theo của mình, họ nói: “Xã hội bây giờ cạnh tranh khốc liệt như vậy, thời của chúng ta không giống như bây giờ, nếu con cái vẫn học tập, làm việc, đối đãi với xã hội, đối đãi với đủ mọi loại người, sự việc như chúng ta đã làm trước đây, thì sẽ sớm bị xã hội này đào thải, vì vậy nhân lúc con cái còn nhỏ, phải bắt đầu từ nhỏ, không thể để con cái của mình thua ở vạch xuất phát”. Xã hội bây giờ cạnh tranh khốc liệt, con người gửi gắm hy vọng rất lớn vào con cái, cho nên họ nhanh chóng truyền lại loại áp lực tiếp nhận được từ xã hội này cho thế hệ sau của mình. Vậy thế hệ sau có cảm giác đối với những chuyện này không? Bởi vì là vị thành niên, cho nên không có bất kỳ cảm giác nào, không biết loại áp lực đến từ cha mẹ này rốt cuộc là đúng hay sai, không biết nên từ chối hay là tiếp nhận. Cha mẹ vừa thấy con như vậy thì quở trách: “Sao con lại ngốc vậy, xã hội bây giờ cạnh tranh khốc liệt như vậy, con lại không hiểu gì cả, hôm nay mau chóng tới nhà trẻ đi!”. Trẻ em mấy tuổi thì đi nhà trẻ? Có người, con cái mới ba bốn tuổi đã bắt đầu chọn nhà trẻ. Vì sao? Xã hội hiện nay lưu truyền một câu nói: Không thể để con thua ngay ở vạch xuất phát, giáo dục phải bắt đầu từ khi tuổi còn rất nhỏ. Ngươi thấy đấy, những đứa trẻ tuổi còn rất nhỏ mà đã phải khổ sở, ba bốn tuổi đã bắt đầu chọn nhà trẻ. Chọn nhà trẻ như thế nào đây? Ở nhà trẻ bình thường, giáo viên luôn dẫn con trẻ chơi trò diều hâu bắt gà con, nhà trẻ như vậy thì không thể chọn, phải chọn nhà trẻ quý tộc, giáo dục song ngữ. Học một ngôn ngữ còn không xong, tiếng mẹ đẻ còn nói chưa tốt, còn phải học ngôn ngữ thứ hai, đây có phải là làm khó con trẻ hay không? Nhưng cha mẹ nói gì? “Không thể để con mình thua ngay ở vạch xuất phát. Bây giờ có những đứa trẻ một tuổi, trong nhà đã có bảo mẫu bắt đầu dạy dỗ rồi, cha mẹ nói tiếng mẹ đẻ, bảo mẫu nói ngôn ngữ thứ hai, dạy con tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha. Con chúng ta đã bốn tuổi, tuổi cũng hơi lớn rồi, nếu còn không dạy dỗ thì muộn mất. Giáo dục trẻ em càng sớm càng tốt, tìm nhà trẻ dạy song ngữ, giáo viên phải là người tốt nghiệp cử nhân, thạc sĩ”. Người ta nói: “Trường như vậy quá đắt”. “Đắt cũng không sao, hiện tại chúng ta ở nhà to, có thể đổi sang nhà nhỏ, bán căn ba phòng ngủ một phòng khách đi, đổi thành căn hai phòng ngủ một phòng khách, số tiền dành dụm được sẽ để cho con học nhà trẻ quý tộc”. Chọn nhà trẻ tốt đã đành, thời gian rảnh rỗi còn phải mời giáo viên phụ đạo dạy cho con Olympic toán học Quốc tế. Đứa trẻ này trời sinh không thích học Olympic toán học, không thích cũng phải học, nếu Olympic toán học không được vậy thì lại học nhảy, nếu nhảy không được thì học hát, hát không được lại nhìn thấy đứa trẻ này khung xương khá đẹp, tay, chân đều dài, vậy liệu có thể làm người mẫu hay không? Thế là đưa con đến trường nghệ thuật học làm người mẫu. Cứ như vậy, đứa trẻ bốn năm tuổi đã bắt đầu ở trường nội trú, nhà ở từ ba phòng ngủ một phòng khách biến thành hai phòng ngủ một phòng khách, từ hai phòng ngủ một phòng khách biến thành một phòng ngủ một phòng khách, từ một phòng ngủ một phòng khách biến thành nhà đi thuê. Các khóa học phụ đạo ngoại khóa cho trẻ em ngày càng nhiều, phòng ở trong nhà ngày càng ít. Thậm chí có cha mẹ vì để cho con học ở một trường tốt mà chuyển cả gia đình vào Nam, ra Bắc, chuyển tới chuyển lui, cuối cùng cũng không biết chuyển đi đâu, con cái cũng không biết quê hương của mình rốt cuộc là ở nơi nào, loạn hết cả lên. Vì tương lai của con cái, để con cái có thể không thua ngay ở vạch xuất phát, cũng vì con cái về sau có thể thích nghi với xã hội cạnh tranh càng ngày càng khốc liệt này, về sau có thể có công việc tốt, có thu nhập ổn định mà lúc con cái ở tuổi vị thành niên, cha mẹ phải trả đủ mọi loại giá. Có những cha mẹ có năng lực, làm ăn lớn, làm quan to, đầu tư cao, đầu tư lớn vào con cái mình; có cha mẹ không có năng lực như vậy, cũng muốn cho con cái vào trường quý tộc giống như người khác, học các chương trình ngoại khoá, học nhảy, học vẽ tranh, học các loại ngoại ngữ, các loại âm nhạc, khiến con cái phải chịu rất nhiều áp lực, khổ sở. Đứa trẻ nghĩ: “Khi nào thì con mới có thể chơi đùa một chút đây? Khi nào thì con mới có thể trưởng thành, được định đoạt như người lớn? Khi nào con mới có thể không đi học nữa giống như người lớn? Có thể xem TV một lúc, có thể để đầu óc thư giãn, có thể tự mình đi dạo ở đâu đó mà không bị cha mẹ dắt mũi dẫn đi nữa?”, nhưng cha mẹ thường nói: “Con không đi học, sau này phải xin ăn, nhìn bộ dạng không có tiền đồ của con kìa! Giờ chưa đến lúc vui chơi đâu, để sau đi! Con chơi trước, về sau sẽ không có tiền đồ; còn nếu chơi sau thì có thể chơi được nhiều, chơi vui, du lịch quanh thế giới. Con xem những người giàu có trên thế giới, khi còn bé, họ có chơi không? Họ dốc sức học hành”. Cha mẹ nói dối, chúng nhìn ra không? Chúng hiểu được không? Trên thế giới, có những người giàu có, những người cực kỳ giàu có mà chưa từng học đại học, đó là sự thật. Có lúc, cha mẹ nói dối con cái, trong giai đoạn con cái chưa thành niên, để có thể nắm giữ tương lai của con tốt hơn, kiểm soát con và khiến con có thể nghe lời, cha mẹ việc gì cũng nói dối được, đương nhiên bản thân cha mẹ, khổ nào cũng chịu, giá nào cũng trả, có thể nói là “Thương thay tấm lòng kẻ làm cha mẹ trong thiên hạ”.

Để thực hiện kỳ vọng đối với thế hệ sau, mà cha mẹ gửi gắm rất nhiều kỳ vọng vào con cái, cho nên họ không những giáo dục, chỉ dẫn, tác động đến con cái bằng lời nói, đồng thời cũng dùng hành động thực tế để uốn nắn con cái, để cho con cái nghe lời họ, làm việc và sống theo phương hướng họ đặt ra, theo quỹ đạo họ chỉ định, cho dù con cái có bằng lòng hay không, cuối cùng cha mẹ chỉ có một câu: “Nếu con không nghe lời ta, con sẽ hối hận! Nếu bây giờ con không nghe lời, không chăm chỉ học hành, đến một ngày con hối hận, thì đừng tới tìm ta, đừng nói ta không nói cho con biết!”. Có một lần, chúng ta đến một tòa nhà làm việc, thấy hai ba công nhân khuân vác đồ đạc một cách vất vả đi lên cầu thang, trước mặt có một người mẹ dẫn con đi xuống. Nếu một người bình thường thấy cảnh này, họ sẽ nói: “Có người chuyển đồ, mình tránh ra một chút”, người từ trên xuống phải nhanh chóng tránh ra một chút để đồ không đụng vào mình, cũng không cản trở việc của người ta. Nhưng khi người mẹ này nhìn thấy cảnh tượng này, liền nắm lấy cơ hội bắt đầu tiến hành giáo dục tình huống. Mấy câu nói đó, Ta đến bây giờ vẫn nhớ rõ ràng. Cô ta nói gì nào? Cô ta nói: “Con xem họ chuyển đồ nặng biết bao, mệt biết bao, đó là do khi còn bé không chăm chỉ học hành, bây giờ không tìm được công việc tốt, phải làm người chuyển đồ, cật lực làm, con thấy chưa?”. Đứa nhỏ trông có vẻ hiểu, cũng tin tưởng những gì mẹ nói là đúng, trong đôi mắt hiện lên một vẻ chân thành, vừa hoang mang, vừa sợ hãi, vừa tin tưởng, gật gật đầu, rồi lại nhìn mấy công nhân khuân vác đó. Người mẹ nhân cơ hội này tranh thủ giảng dạy, nói với con mình rằng: “Con thấy chưa? Nếu con không chăm chỉ học hành khi còn bé, thì lớn lên sẽ phải chuyển đồ, cật lực lao động như vậy mới có thể duy trì cuộc sống đấy”. Lời này có đúng hay không? (Thưa, không đúng.) Không đúng ở chỗ nào? Nắm bắt mọi cơ hội để giảng dạy, ngươi nói xem tâm lý của trẻ con sau khi nghe xong lời này là gì? Trẻ con có phân biệt được câu nói này đúng hay sai không? (Thưa, không.) Vậy nó sẽ nghĩ gì? (Thưa, nếu không chăm chỉ học tập, sau này sẽ phải cật lực lao động như vậy.) Nó nghĩ: “Ôi, hễ ai cật lực lao động thì đều là người không chăm chỉ học hành, mình nhất định nghe lời mẹ, chăm chỉ học hành, mẹ nói đúng, người không học hành đều phải cật lực lao động”. Những tư tưởng mà đứa bé tiếp nhận được từ cha mẹ đã biến thành lẽ thật cả đời trong lòng nó. Ngươi nói xem, cha mẹ này có ngu muội hay không? (Thưa, ngu muội.) Ngu muội ở điểm nào? Ngươi dùng sự thật này ép con cái học hành, vậy con cái chắc chắn có thể thành tài sao? Có thể bảo đảm sau này không phải cật lực lao động, không phải đổ mồ hôi sao? Ngươi dùng chuyện này, cảnh tượng này để hù dọa con cái có tốt hay không? (Thưa, không tốt.) Nó sẽ trở thành một bóng đen trong cuộc đời của đứa trẻ, và đó không phải là chuyện tốt. Khi đứa trẻ này trưởng thành rồi, cho dù đã phân biệt được phần nào những câu nói của cha mẹ, nhưng lý lẽ mà cha mẹ nói ở trong lòng nó, ở trong tiềm thức của nó rất khó loại bỏ, điều này ở một mức độ nhất định sẽ mê hoặc, trói buộc tư tưởng của con người, định hướng quan điểm nhìn nhận sự việc của con người. Kỳ vọng của cha mẹ đối với con cái trong giai đoạn vị thành niên, đại đa số là hy vọng chúng có thể học nhiều thứ hơn, có thể nỗ lực, chăm chỉ, không phụ kỳ vọng của cha mẹ trong thời gian vị thành niên này. Cho nên, cha mẹ sẽ không tiếc bất cứ giá nào, trong giai đoạn con cái ở tuổi vị thành niên, họ sẽ làm tất cả mọi việc vì chúng, hy sinh tuổi thanh xuân, tuổi tác, thời gian, hy sinh sức khỏe, cuộc sống bình thường của mình, thậm chí có cha mẹ vì để bồi dưỡng con cái mà trong thời gian con cái đi học cũng đi cùng con, từ bỏ công việc của mình, từ bỏ ước vọng một thời của mình, thậm chí từ bỏ tín ngưỡng của mình. Trong hội thánh, cũng không thiếu người vì đồng hành với con cái vị thành niên cho đến khi chúng trưởng thành nên người, vì tương lai chúng có sự nghiệp thành công, có công việc ổn định, có thể làm việc một cách thuận lợi, mà liên tục đồng hành bên cạnh chúng, bồi dưỡng chúng, không nhóm họp, cũng không thực hiện bổn phận, trong lòng mặc dù cũng có yêu cầu, cũng có một chút ý chí, mong muốn đối với tín ngưỡng của mình, nhưng bởi vì không buông bỏ được kỳ vọng đối với con cái, cho nên trong lúc con cái ở giai đoạn vị thành niên, những người này lựa chọn đồng hành với con cái, từ bỏ bổn phận loài thọ tạo của mình, cũng từ bỏ mưu cầu tín ngưỡng của mình, đây là chuyện bi thảm nhất. Có cha mẹ để đào tạo con cái trở thành diễn viên, họa sĩ, nhà văn, nhà khoa học, để con cái có thể thoả mãn kỳ vọng của họ, bản thân họ cũng phải trả giá rất nhiều, phải vứt bỏ công việc, từ bỏ sự nghiệp của mình, từ bỏ lý tưởng và sự hưởng thụ của bản thân để đồng hành với con cái. Thậm chí còn có cha mẹ vì con cái mà từ bỏ cuộc sống hôn nhân của mình, sau khi ly hôn thì một mình gánh vác trọng trách nuôi nấng con cái, bồi dưỡng con cái, đặt cược cả đời mình vào con cái, cống hiến cho tương lai của con cái, chỉ để kỳ vọng của mình đối với con cái có thể được thực hiện. Còn có cha mẹ vì muốn tương lai con cái có thể trở nên xuất chúng, có thể có chỗ đứng trong xã hội, mà trong giai đoạn con cái vị thành niên, đã làm rất nhiều việc mà con người không nên làm, trả rất nhiều cái giá vô nghĩa, hy sinh thời gian của mình, hy sinh sức khỏe xác thịt của mình, hy sinh cả sự mưu cầu của mình. Một mặt đối với cha mẹ mà nói, đây là những hy sinh vô nghĩa, mặt khác đối với con cái mà nói, trong giai đoạn chúng ở tuổi vị thành niên, những cách làm này của cha mẹ đã hình thành áp lực, gánh nặng rất lớn đối với chúng. Bởi vì cha mẹ đã trả giá quá nhiều, cho dù là về mặt tiền bạc, thời gian, hay sinh lực, thì họ đều đã trả giá quá nhiều, nhưng trong giai đoạn vị thành niên, trong tình huống không có khả năng phân biệt đúng sai, không có bất kỳ lựa chọn nào khác, con cái chỉ có thể làm theo ý cha mẹ, mặc dù sâu thẳm trong lòng chúng có một vài ý nghĩ, nhưng vẫn là nghe theo cha mẹ. Trong hoàn cảnh này, với tư cách là con cái mà nói, vô hình trung sẽ cảm thấy cha mẹ trả giá lớn như vậy để bồi dưỡng mình, cả đời này mình cũng không trả hết, không báo đáp hết, cho nên trong giai đoạn cha mẹ bồi dưỡng mình, đồng hành với mình, những gì mình có khả năng làm được, có khả năng báo đáp cha mẹ chính là làm cho họ vui vẻ, tạo ra thành tích để thỏa mãn họ, không làm cho họ thất vọng. Vậy với tư cách là cha mẹ mà nói, trong giai đoạn con cái vị thành niên, sau khi trả những cái giá này, tâm thái của cha mẹ sẽ càng ngày càng lớn hơn theo kỳ vọng đối với con cái, dần biến thành yêu cầu đối với con cái, tức là sau khi con cái tiếp nhận cái gọi là trả giá và dốc công sức này của cha mẹ, thì con cái nhất định phải thành công, nhất định phải dùng thành tích tốt để báo đáp cha mẹ. Cho nên, dù xét từ góc độ của cha mẹ hay con cái, trong một mối quan hệ dốc công sức và được dốc công sức như vậy, kỳ vọng của cha mẹ đối với con cái càng ngày càng cao. Kỳ vọng càng ngày càng cao là cách nói dễ nghe, trên thực tế ở sâu thẳm trong lòng cha mẹ, họ đánh đổi càng nhiều, hy sinh càng nhiều, thì lại càng cảm thấy con cái nên dùng thành công để báo đáp họ, đồng thời càng ngày càng cảm thấy con cái nợ họ. Ngươi đánh đổi càng nhiều, hy vọng càng nhiều, kỳ vọng của ngươi lại càng cao, kỳ vọng của ngươi đối với việc con cái có thể trả ơn ngươi hay không cũng càng lớn. Kỳ vọng của cha mẹ đối với con cái trong giai đoạn con cái vị thành niên phát xuất từ chuyện “con cái phải học nhiều thứ, không thể thua ngay ở vạch xuất phát” cho đến chuyện “lớn lên phải trở nên xuất chúng, có chỗ đứng trong xã hội”, sẽ dần dần biến thành yêu cầu đối với con cái, đó là: sau khi ngươi trưởng thành và có chỗ đứng trong xã hội, đừng quên cội nguồn, đừng quên cha mẹ, người đầu tiên ngươi phải báo đáp chính là cha mẹ, phải hiếu kính với cha mẹ, phải để cho họ có cuộc sống tốt đẹp, bởi vì cha mẹ là ân nhân của ngươi trên thế giới này, là người bồi dưỡng ngươi, hiện tại ngươi có chỗ đứng trong xã hội, tất cả những gì ngươi hưởng thụ, tất cả những gì ngươi có đều là nhờ cha mẹ dùng tâm huyết đổi lấy, cho nên ngươi nên dùng quãng đời còn lại của mình để báo đáp họ, để trả ơn họ, đối xử tốt với họ. Đây chính là diễn biến phát triển của những kỳ vọng của cha mẹ vào việc con cái phải có chỗ đứng trong xã hội và nên người xuất chúng từ khi chúng còn là trẻ vị thành niên, từ một kỳ vọng rất bình thường dần dần biến thành yêu cầu và đòi hỏi đối với con cái. Trong giai đoạn đứa trẻ ở tuổi vị thành niên, nếu không đạt được thành tích tốt, nếu phản kháng, không sẵn lòng học tập hoặc không muốn nghe lời cha mẹ, ngỗ nghịch với cha mẹ, cha mẹ sẽ nói: “Ta dễ dàng lắm sao? Ta vì ai? Ta không phải vì muốn tốt cho con sao? Tất cả những gì ta làm đều là vì con, con còn không cảm kích, con là đồ ngốc à?”. Họ dùng những lời này để ép buộc, áp đặt ngươi. Cách làm này có đúng hay không? (Thưa, không đúng.) Không đúng. Đây là điểm “cao thượng” của cha mẹ, cũng là điểm đê tiện của cha mẹ. Câu nói này không đúng ở chỗ nào? (Thưa, những kỳ vọng đối với con cái, sự bồi dưỡng dành cho con cái, đều là do cha mẹ đơn phương áp đặt, họ vì để con cái sau này có tiền đồ, làm nở mày nở mặt họ hoặc là sau này có thể hiếu thuận với họ mà gây ra một vài áp lực cho con cái, bắt con cái học cái này cái kia, thực ra tất cả những gì cha mẹ làm đều là vì bản thân họ.) Nếu chúng ta gạt bỏ khía cạnh ích kỷ, vì bản thân mình của cha mẹ sang một bên, chỉ nói tới việc cha mẹ trong giai đoạn con cái vị thành niên tiêm nhiễm cho con cái những tư tưởng này, còn truyền áp lực sang con cái, yêu cầu con cái học cái gì, lớn lên phải làm nghề nghiệp gì, đạt được thành tựu gì, vậy những cách làm này của cha mẹ mang tính chất gì? Trước tiên chúng ta không đánh giá những gì cha mẹ làm là vì cái gì, những cách làm này có thích hợp hay không, mà trước hết phải thông công, mổ xẻ xem cách làm của cha mẹ có tính chất gì, tìm kiếm con đường thực hành chuẩn xác hơn dựa vào việc mổ xẻ thực chất. Thông công và hiểu phương diện lẽ thật này từ góc độ nói trên mới là chuẩn xác.

Trước hết hãy xem những yêu cầu này, những cách làm này của cha mẹ đối với con cái rốt cuộc có đúng hay không? (Thưa, không đúng.) Vậy những cách làm này của cha mẹ đối với con cái, suy cho cùng, nguyên nhân chính đến từ đâu? Có phải đến từ kỳ vọng của cha mẹ đối với con cái không? (Thưa, phải.) Trong ý thức chủ quan của cha mẹ, họ có đủ loại dự tính, kế hoạch và cả quy định về tương lai của con cái, cho nên họ nảy sinh kỳ vọng như vậy. Dưới sự sai khiến của loại kỳ vọng này, họ yêu cầu con cái học tập các loại kỹ năng, hoặc là học biểu diễn, học vũ đạo, học vẽ tranh, v.v. sau khi thành tài sẽ đứng trên thiên hạ chứ không làm người hầu kẻ hạ, làm quan lớn chứ không làm lính nhỏ, làm giám đốc, làm CEO, làm quản lý cấp cao, làm việc trong nhóm 500 công ty lớn nhất thế giới, v.v. những thứ này đều là suy nghĩ chủ quan của cha mẹ. Vậy trong giai đoạn vị thành niên, con cái có khái niệm gì về những kỳ vọng này của cha mẹ không? (Thưa, không có khái niệm gì.) Không có bất kỳ khái niệm nào, nó không hiểu. Trẻ con biết cái gì? Trẻ con biết phải đi học, biết chữ, chăm chỉ học tập, làm một đứa trẻ ngoan biết nghe lời, như vậy là ổn rồi. Mỗi ngày đến trường lên lớp một cách tuần tự, về nhà làm xong bài tập, trẻ con hiểu được chuyện này, còn lại chính là vui chơi, ăn uống, ảo tưởng, mơ mộng, v.v.. Trong giai đoạn vị thành niên, con cái không có bất kỳ khái niệm gì về những chuyện chúng chưa biết trên con đường nhân sinh, cũng không có bất kỳ dự tính gì, tất cả những dự tính, định nghĩa có liên quan sau khi con cái trưởng thành đều đến từ cha mẹ, cho nên, những kỳ vọng sai lầm của cha mẹ đối với con cái không liên quan đến con cái, con cái chỉ nên phân định thực chất của những kỳ vọng này rốt cuộc là cái gì từ trong kỳ vọng của cha mẹ thôi. Những kỳ vọng này của cha mẹ dựa trên cái gì? Đến từ đâu? Đến từ xã hội, đến từ thế giới. Kỳ vọng của cha mẹ lên con cái đều là để cho con cái có thể thích nghi với thế giới này, thích nghi với xã hội này, không bị thế giới, không bị xã hội đào thải, có thể có chỗ đứng trong xã hội, có công ăn việc làm ổn định, có gia đình ổn định, tương lai ổn định, cho nên cha mẹ mới có đủ loại kỳ vọng chủ quan đối với thế hệ sau của mình. Ví dụ, hiện nay làm kỹ sư máy tính tương đối thịnh hành, có người nói: “Con trai tôi sau này cũng phải làm kỹ sư máy tính. Làm nghề này có thể kiếm được nhiều tiền, cả ngày xách theo cái máy tính, làm dự án máy tính, cha mẹ cũng được nở mày nở mặt!”. Trong tình huống con cái không có bất kỳ khái niệm gì đối với bất kỳ sự vật sự việc nào, cha mẹ lại xác định tương lai của con cái, làm như thế có phải sai lầm hay không? (Thưa, phải.) Cha mẹ hoàn toàn dựa vào nhãn quan của một người trưởng thành, dựa vào cách nhìn, quan điểm, sở thích đối với thế sự mà gửi gắm kỳ vọng vào con cái, đây có phải là chủ quan hay không? (Thưa, phải.) Nói một cách dễ nghe là chủ quan, nhưng trên thực tế là gì? Cách giải thích khác về sự chủ quan này nên là gì? Có phải là ích kỷ hay không? Có phải là ép buộc hay không? (Thưa, phải.) Ngươi thích một công việc nào đó, một nghề nghiệp nào đó, ngươi thích có chỗ đứng trong xã hội, nở mày nở mặt, làm quan, có tiền, liền bắt con cái cũng làm như vậy, làm người như vậy, đi con đường như vậy, thế thì con cái sau này sống trong hoàn cảnh như vậy, lao vào công việc như vậy, chúng có thích hay không? Có thích hợp hay không? Số phận của chúng là gì? Sự an bài và tể trị của Đức Chúa Trời dành cho chúng là gì? Ngươi biết không? Có người nói: “Mặc kệ những thứ đó, chỉ cần người làm cha mẹ như tôi thích là được rồi, tôi thích thì tôi gửi gắm kỳ vọng như vậy vào nó”. Đây có phải là quá ích kỷ hay không? (Thưa, phải.) Quá ích kỷ! Nói một cách dễ nghe thì là quá chủ quan, tự định tự quyết, nhưng trên thực tế là gì? Quá ích kỷ! Họ không nghĩ đến tố chất, tài cán của con cái, cho dù Đức Chúa Trời an bài số phận, cuộc đời của mỗi người như thế nào, họ cũng không nghĩ đến, chỉ đơn phương áp đặt sở thích, tính toán và kế hoạch của mình lên con cái. Có vài người nói: “Nếu tôi không áp đặt, nó còn nhỏ tuổi sẽ không hiểu, đến khi nó hiểu cũng đã muộn”. Chuyện có phải như vậy hay không? (Thưa, không phải.) Nếu thật sự đã muộn, thì đó là số phận của nó, không phải trách nhiệm của cha mẹ. Ngươi hiểu rồi thì áp đặt lên con cái, con cái có vì ngươi đã hiểu mà cũng có thể hiểu từ sớm không? (Thưa, không.) Thời điểm con cái hiểu những chuyện như lựa chọn con đường nhân sinh như thế nào, lựa chọn nghề nghiệp như thế nào, cuộc đời con người sẽ như thế nào, v.v. không liên quan đến việc giáo dục của cha mẹ, chúng có con đường của mình, có nhịp độ của mình, cũng có quy luật của mình. Ngươi xem, khi con cái còn nhỏ, cho dù cha mẹ giáo dục như thế nào, hiểu biết của chúng đối với xã hội đều trống rỗng, khi chúng cảm nhận được sự cạnh tranh của xã hội, cảm nhận được sự phức tạp, u tối của xã hội, cảm nhận được các loại bất công của xã hội, đó là khi nhân tính của chúng trưởng thành, đó không phải do cha mẹ giáo dục từ nhỏ. Mặc dù từ nhỏ cha mẹ đã giáo dục rằng: “Khi giao thiệp với người khác thì phải giữ nghề”, chúng cũng chỉ coi đó là một loại đạo lý, khi chúng thật sự có thể làm theo lời này của cha mẹ, chính là lúc chúng thật sự hiểu được, còn lúc chúng chưa hiểu, cha mẹ giáo dục như thế nào cũng chỉ là một loại đạo lý. Cho nên, cha mẹ cảm thấy: “Thế giới này cạnh tranh ghê gớm, con người sống dưới áp lực quá lớn, nếu như không bắt đầu từ khi còn nhỏ, vậy con cái chúng ta về sau sẽ phải chịu tội, chịu khổ”, lời này có cơ sở không? (Thưa, không có cơ sở.) Ngươi để chúng chịu đựng áp lực này trước thời hạn vì để giúp chúng có thể bớt phải chịu đựng nỗi khổ này, từ lúc chưa hiểu chuyện đã bắt đầu chịu đựng áp lực, vậy chẳng phải ngươi làm hại con cái sao? Ngươi vì tốt cho chúng sao? Thà chúng không hiểu còn tốt hơn, nếu không hiểu thì chúng còn có thể thoải mái, vui vẻ, đơn thuần, sống đơn giản vài năm, nếu chúng hiểu từ sớm, thì ngươi nói xem là phúc hay là họa? (Thưa, đó là họa.) Đó chính là họa.

Con người ở độ tuổi nào nên làm chuyện gì, là phụ thuộc vào tuổi tác, phụ thuộc vào độ trưởng thành của người đó, chứ không phải phụ thuộc vào sự giáo dục của cha mẹ. Trong giai đoạn vị thành niên, con người chơi đùa, học chút tri thức, văn hóa đơn giản, học đủ mọi chuyện, học cách kết giao với bạn bè, học cách chung sống với người lớn, học cách đối xử với một số chuyện xung quanh mà mình không hiểu. Con người trong giai đoạn vị thành niên nên làm những việc mà vị thành niên làm, không nên chịu đựng bất kỳ áp lực, quy tắc trò chơi hoặc bất kỳ chuyện phức tạp nào mà người trưởng thành nên chịu đựng, những điều này đối với người vị thành niên mà nói đều là một loại tàn hại tinh thần, không phải may mắn gì. Những chuyện của người trưởng thành này, ngươi biết càng sớm thì tâm hồn nhỏ bé của ngươi sẽ bị đả kích càng nhiều, nó chẳng những sẽ không mang đến bất kỳ sự giúp đỡ gì cho cuộc đời hoặc cuộc sống sau khi trưởng thành của ngươi, ngược lại bởi vì biết hoặc gặp phải những chuyện này quá sớm, nó sẽ biến thành một loại gánh nặng, một bóng đen vô hình trong tâm hồn non nớt của ngươi, thậm chí cả đời cũng không đuổi đi được. Ngươi xem, khi con người còn rất nhỏ, nếu như nghe được một chuyện khủng khiếp, là chuyện khiến ngươi không chấp nhận được, là chuyện mà khi trưởng thành cũng không thể ngờ tới, không thể lý giải được, thì trong cuộc đời ngươi, cảnh tượng đó hoặc là chuyện đó, thậm chí con người, sự việc và cả lời nói liên quan trong đó đều sẽ đi theo ngươi, nó là một bóng ma, sẽ ảnh hưởng đến tính cách của ngươi, cũng sẽ ảnh hưởng đến cách đối nhân xử thế của ngươi. Ví dụ, trẻ con lúc sáu bảy tuổi đều có chút tinh nghịch, đi học vì thì thầm to nhỏ với bạn học mà bị giáo viên mắng một trận, giáo viên không mắng căn cứ vào sự việc, mà là tiến hành công kích cá nhân, mắng nó miệng nhọn quai khỉ, mày trộm mắt chuột, thậm chí mắng nó: “Nhìn bộ dạng không có tiền đồ của mày kìa, cả đời mày cũng không có tiền đồ gì đâu! Nếu không chăm chỉ học hành, mày sẽ chỉ là thứ hàng hết đát, sau này phải đi xin ăn! Vừa nhìn mày đã thấy giống kẻ trộm, mày có tố chất trở thành kẻ trộm đấy!”. Mấy câu nói này, đứa trẻ tuy rằng nghe không hiểu, không biết vì sao giáo viên lại nói như vậy, lời giáo viên nói rốt cuộc có phải sự thật hay không, nhưng những lời công kích cá nhân này sẽ hình thành một bàn tay quỷ dữ vô hình ở trong lòng nó, đâm thủng lòng tự tôn của nó, khiến nó bị tổn thương. Giáo viên nói rằng: “Mày miệng nhọn quai khỉ, mày trộm mắt chuột, đầu không to bằng nắm tay!”. Những lời công kích cá nhân này sẽ theo nó cả đời. Khi nó lựa chọn nghề nghiệp, khi nó đối mặt với cấp trên, đối mặt với đồng nghiệp, khi nó đối mặt với anh chị em, những lời giáo viên từng công kích cá nhân với nó sẽ thường xuyên xuất hiện, ảnh hưởng đến cảm xúc của nó, ảnh hưởng đến cuộc sống của nó. Đương nhiên, một số kỳ vọng không chính đáng của cha mẹ đối với ngươi, một số cảm xúc hoặc tin tức, câu nói, tư tưởng quan điểm truyền sang cho ngươi, v.v. cũng sẽ hình thành những bóng đen trong tâm hồn non nớt của ngươi. Tuy nhìn từ ý thức chủ quan của cha mẹ thì họ không hề có ác ý, nhưng bởi vì cha mẹ vô tri, bởi vì cha mẹ là loài người bại hoại, không có phương thức chính đáng và phù hợp với nguyên tắc để đối đãi với con cái, cho nên họ chỉ có thể tùy theo trào lưu thế giới mà đối đãi với ngươi, kết quả cuối cùng chính là truyền cho ngươi đủ loại tin tức tiêu cực, đủ loại cảm xúc tiêu cực. Trong tình huống ngươi không có bất kỳ khả năng phân định nào, những gì cha mẹ nói, các loại tư tưởng sai lầm mà cha mẹ tiêm nhiễm, đề xướng sẽ nắm thế chủ đạo, biến thành mục tiêu mưu cầu và phấn đấu cả đời này của ngươi. Mặc dù những kỳ vọng mà cha mẹ đưa ra đối với ngươi trong giai đoạn vị thành niên là một loại đả kích, huỷ hoại đối với tâm hồn non nớt của ngươi, nhưng ngươi vẫn sống trong sự kỳ vọng của cha mẹ, sống trong những cái giá mà cha mẹ phải trả cho ngươi, lĩnh hội nguyện vọng của họ, cũng tiếp nhận, biết ơn các loại ân huệ của họ. Sau khi tiếp nhận những cái giá phải trả, những hy sinh mà họ dành cho ngươi, sâu trong nội tâm ngươi thấy xấu hổ với cha mẹ, mắc nợ cha mẹ, cảm thấy sau khi trưởng thành nhất định phải báo đáp cha mẹ. Báo đáp cái gì? Báo đáp lại những kỳ vọng không hợp lý của họ đối với ngươi sao? Báo đáp sự huỷ hoại của họ với ngươi ở giai đoạn vị thành niên sao? Đây có phải là hơi đổi trắng thay đen hay không? Thực ra từ căn nguyên, thực chất mà nói, kỳ vọng của cha mẹ đối với ngươi chỉ là chủ quan, chỉ đến từ một phía, căn bản không phải là một thứ mà con người ở độ tuổi vị thành niên nên có, nên thực hiện, nên sống thể hiện ra, cũng không phải nhu cầu của một người ở độ tuổi vị thành niên. Cha mẹ vì đi theo trào lưu thế giới, vì thích nghi với thế giới này, vì để có thể bắt kịp bước tiến của thế giới này mà bắt ngươi cũng phải đi theo họ, chịu đựng những áp lực này cùng họ, tiếp nhận, đi theo những trào lưu tà ác này. Cho nên, dưới sự kỳ vọng tha thiết của cha mẹ, rất nhiều con cái đã cố gắng học các loại kỹ năng, các khóa học, các loại tri thức, từ lúc ban đầu là để thỏa mãn kỳ vọng của cha mẹ, đến khi bản thân chủ động theo đuổi các mục tiêu cần đạt được trong kỳ vọng của cha mẹ, tức là trong giai đoạn vị thành niên đã bị động tiếp nhận kỳ vọng của cha mẹ, sau khi dần trưởng thành thì chủ động tiếp nhận kỳ vọng trong ý thức chủ quan của cha mẹ, bằng lòng tiếp nhận loại áp lực này và tiếp nhận sự mê hoặc, khống chế, trói buộc đến từ xã hội, tóm lại chính là từ bị động dần dần chuyển sang chủ động. Như vậy, cha mẹ sẽ hài lòng, chính con cái cũng cảm thấy trong lòng bình an, không có lỗi gì với cha mẹ, cuối cùng làm cho cha mẹ được như ý nguyện, bản thân mình thì trưởng thành, không phải trưởng thành nên người một cách đơn giản, mà là thành tài trong mắt cha mẹ, không phụ sự kỳ vọng của cha mẹ. Mặc dù con người sau khi trưởng thành đã thành công trong việc trở thành người thành tài trong mắt cha mẹ, bề ngoài xem ra cái giá mà cha mẹ phải trả đã được đền đáp, kỳ vọng của cha mẹ đặt lên ngươi không tan thành mây khói, nhưng sự thật là gì? Ngươi đã thành công trở thành con rối của cha mẹ, ngươi đã thành công trong việc nợ cha mẹ một món nợ lớn, đã thành công trong việc dùng nửa đời sau của mình để thực hiện kỳ vọng của cha mẹ đối với ngươi, để làm cho cha mẹ thấy, để cha mẹ không chịu thua kém, vẻ vang, thành công thỏa mãn cha mẹ, trở thành niềm tự hào của cha mẹ. Cha mẹ đi đâu cũng nói về ngươi: “Cô con gái của tôi là giám đốc của một công ty này”. “Con gái của tôi là nhà thiết kế của một thương hiệu nổi tiếng”. “Con gái của tôi ngoại ngữ cấp mấy, nói tiếng nước ngoài lưu loát, là phiên dịch viên tiếng này tiếng kia”. “Con gái của tôi là một kỹ sư máy tính”. Ngươi đã thành công trong việc trở thành niềm tự hào của cha mẹ ngươi, và đã thành công trong việc trở thành cái bóng của cha mẹ. Bởi vì ngươi sẽ dùng phương thức tương tự để giáo dục và bồi dưỡng thế hệ sau của mình. Bởi vì ngươi cho rằng cha mẹ ngươi đã thành công trong việc bồi dưỡng ngươi, ngươi sẽ sao chép phương thức giáo dục của cha mẹ để bồi dưỡng thế hệ sau, để thế hệ sau sẽ phải chịu đựng bi kịch giống như ngươi, chịu đựng cảnh ngộ bi thảm và sự huỷ hoại đến từ cha mẹ giống như ngươi.